TBMM Türkiye'de Finansal Okuryazarlığın Yaygınlaştırılması Alt Komisyonu'nda MASAK ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) yetkilileri sunum yaptı.
SPK Başkan Danışmanı Buket Salkım, Türk milletinin "kısa vadeli ve güdüsel" hareket ettiğini belirterek, "Aslında bilgimiz var fakat bilgileri doğru şekilde karara dökme aşamasında sıkıntı yaşıyoruz" tespitini yaptı. Salkım, Bankalar Arası Kart Merkezi ile Türk halkının finans ve harcama alışkanlıklarına ilişkin bir anket çalışmasının yapılmakta olduğunu söyledi.
FinTech sektöründe "deepfake"ten dolayı dolandırıcılık vakalarının yüzde 700 arttığı bilgisini paylaşan Salkım, bu nedenle finansal okuryazarlığın daha da önem kazandığını kaydetti. Finansal okuryazarlığı yaymak için "ilk Öğretmenim Ailem" mobil uygulamasının hayata geçirildiğini ve 2 milyon 200 bin kişi tarafından indirildiğini dile getiren Salkım, bir başka programla da Milli Savunma Bakanlığı'nda 200 bin, Jandarma GEnel Komutanlığı'nda ise 300 binin üzerinde askere ulaştıklarını belirtti.
PARAVAN HESAPLAR
Salkım finansal okuryazarlığı "paravan hesapları" içine alacak şekilde kurguladıklarını vurgularken, şöyle devam etti:
"Paravan hesapların suç olarak gözüktüğünü gördük ve sahaya indik, odak noktamız oldu. Paravan hesapların bugün birinci derecedeki hedefi üniversite öğrencileri iken, ikinci derecedeki hedefi kadınlar; hem de evde oturan, tamamen her şeyden habersiz kadınlarımız. Bu noktada nasıl, ne yapabiliriz, insanların nasıl engelleyebiliriz? Paravan hesap bugün hangi sektörü besliyor? Bugün paravan hesap olmazsa sanal bahis, kumar, kaçakçılık, daha birçok şeyin öz suyunu aldığı bir birim olmayacak."
ÜÇ PROTOTİP OLUŞTU
Paravan hesapların kullanımı konusunda sahada üç prototip oluştuğuna dikkat çeken Salkım, bunları: "Biri, bile isteye suça meyilli olduğu için. Kimisi mecburiyetten giriyor 'Hocam, mecburuz, girmek zorunda kaldık' diye giren de var, kimisi de hiç haberi olmadan giriyor ve maalesef ki bazı noktaların yanlış algılanmasından dolayı şu bilinç oluyor öğrencilerde: 'Ben zaten masum olduğumu kanıtladığımda kurtulurum' Burada belki şunu da açmamız lazım kişileri bilinçlendirirken: Masum olduğunu ispatlayana kadar bir üniversite öğrencisinin bir yılı yetişkinlerin beş yılına bedel. 'Neler kaybedersiniz?' öğrencilere bunu göstermek, takipte olduğunu hissettirmek, böylesi bir şeye girdiğinde buradan çıkamayacağını hissettirmek için eğitimler yaptık" şeklinde sıraladı.
FİNFLUENCER PROGRAMI
Salkım, her meslek grubuna, her cinsiyete özel 42 kırılımlı eğitimler vermeye başladıklarını dile getirirken, "siber dünya ve finansal izleri üniversite öğrencilerine yönelik olarak 'finfluencer' diye bir program belirledik. Bu yaptığımız programla sadece Türkiye değil, London Business School, Milano Üniversitesi, Münih'te Maximilian Üniversitesindeki öğrencilere kadar ulaşmayı başardık" değerlendirmesini yaptı. Salkım, hedeflerinin sosyal medya üzerinden kolay yolda para kazanmanın önünü açan ve finansal tavsiye veren "influencer"lara yani "finfluencer"lardan öğrencileri koruyacak eğitimler verdiklerini kaydetti.
GÜVENLİK MESELESİ
Sanal Bahis ve kumar için "bir ülke için ahlak meselesi ya da vergi kaybı meselesi değildir, tamamen ulusal güvenlik meselesidir. Biz finans diplomasisi programımızı tamamen buna kurguladık. Gençlerini koruyamayan devletler maalesef suçluların en verimli yatırım alanları hâline dönüşecek. Bu kurguyla finans diplomasisi içeriğimizi belirledik" ifadelerini kullandı.
DOLANDIRICILARI IBANSIZ BIRAKMA HAREKATI
Suçun niteliğinin değiştiğine dikkat çeken Salkım, IBAN dolandırıcıları için "Dolandırıcıları İbansız Bırakma Harekâtı diye bir harekât da hayata geçirdik. En dikkat gören programlarımızdan biri oldu" dedi.
PARAYI KORUMAK KONUŞMAKLA BAŞLAR
Salkım ilginç bir programdan bahsederek, "Akıllı para konuşmaları: Parayı korumak konuşmakla başlar." Bu doğrultuda, GYODER, FODER, Habitat ve birçok STK'nin, kurumun içinde yer aldığı birçok programı hayata geçirdik" diye konuştu.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Yükümlülük Daire Başkanı Hasan Avcı, son dönemde yasa dışı bahis ve dolandırıcılıkla mücadele kapsamında vatandaşların ciddi mağduriyet yaşadığını vurguladı. Avcı, finansal okuryazarlık istenilen seviyeye getirilemediği takdirde finansal sistem dışındaki işlemlerin yaygınlaşması sonucu kayıt dışılığın artacağına, suçluların ve bu faaliyetlere aracılık eden kişilerin suç gelirlerinin aklanması çabalarının daha da yoğunlaşacağına dikkati çekti. Şüpheli işlem bildirimlerine ilişkin bilgi veren Avcı, şöyle devam etti:
3.6 MİLYAR TL CEZA
"Geçen yıl 464.010 şüpheli işlem bildirimi aldık. 994 bin 560 kişi şüpheli işlem bildirimlerinin konusunu oluşturuyor. 559 farklı yükümlü kuruluştan ve 442'den fazla finansal kuruluştan bu verileri aldık. Şüpheli işlem bildirimi gönderme sorumluluğu bulunan tüm kurumları yükümlülük denetim kapsamında değerlendiriyoruz. Geçen yılki denetim programımız kapsamında 793 farklı kurum ve kuruluşu yükümlülük denetimine tabi tuttuk." Avcı, geçen yıl 247 kuruluşa toplam 3,6 milyar lirayı geçen idari yaptırımlar uygulandığının, yıl içerisinde bu tutarların daha da artmasını beklediklerinin altını çizdi. Avcı bu yaptırımlara uyumlu denetim kapsamında 1,6 milyon TL idari para cezası uygulandığını söyledi.
192 BİN KİŞİ HAKKINDA ÇALIŞMA
Yasa dışı bahisle mücadele kapsamındaki çalışmalara ilişkin Avcı, "Geçen yıl 502 analiz dosyası tamamladık. Bu analiz dosyaları bildiğimiz usulde, tek kişiden oluşan savcılık talepleri gibi değil. Bunların her biri çok yığın veriler, suç tipolojileri, suç örgütlerini, binlerce kişiden oluşan çeteleri içeren çalışmalar. Burada 192 bin kişi hakkında çalışma yürütüldü. Bu çalışmaların tamamı cumhuriyet savcılıkları ve kolluk birimleri ile paylaşıldı" değerlendirmesini yaptı. Avcı, 2026 yılında 23 hükümlü hakkında suç duyurusunda bulunduklarını dile getirdi.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
