Türk Telekom'un elindeki fiber altyapı, veri merkezleri ve yerli platform, kurumlara uçtan uca bir paket sunma imkânı veriyor. Önümüzdeki dönemde asıl sınav, yerli platformların özellik zenginliği ve ölçeklenebilirlik açısından küresel hiper ölçekli sağlayıcılarla ne kadar rekabet edebileceği olacak. Türk Telekom, TÜBİTAK BİLGEM iş birliğiyle geliştirdiği açık kaynak tabanlı yerli bulut platformunu kamu ve özel sektörün kullanımına sundu. Türk Telekom Bulut adlı hizmet, kurumların kritik verilerini yerli altyapıda barındırmasına imkân tanıyor ve açık kaynak teknolojilerine dayanıyor. Platform yalnızca müşterilere sunulmuyor, Türk Telekom bünyesinde de kullanılıyor.
HASSAS VERİLER TUTUYOR
Şirket, veri merkezlerinin yanı sıra hem küresel yerli bulut çözümleri de sunuyor. Bu yapı, kurumlara iş yüküne göre farklı modeller seçme esnekliği tanıyor. Hassas verilerini yurt içinde tutmak isteyenler için yerli platform öne çıkıyor. Bulut hizmetlerinin dayandığı veri merkezi tarafında da yerli teknoloji kullanımı dikkat çekiyor. Türk Telekom, Esenyurt Veri Merkezi'nde 2021'den beri test ettiği Sıvı Daldırmalı Soğutma Sistemi'ni Ocak 2026'da Türkiye'de ilk kez canlı işletime aldı. Yapay zekâ, video servisleri, 5G ve nesnelerin interneti gibi teknolojiler veri merkezlerinde güç yoğunluğunu artırıyor ve bu tür soğutma çözümleri kapasitenin verimli yönetilmesi açısından önem kazanıyor.
YERLİ BULUT SEÇENEĞİ
Sektör değerlendirmelerinde yerli bulutun öne çıkan yönlerinden biri kamu ihaleleri. Bu değerlendirmelere göre ihalelerde verilerin Türkiye'de tutulması şartı yerli bulutla karşılanıyor ve yerli bulut kullanan firmalar ihalelerde puan avantajı elde edebiliyor. Yerli veri merkezlerinin 5G baz istasyonlarına yakın konumlanması da artırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik ve otonom araç gibi düşük gecikme gerektiren uygulamaları hızlandırabilir. Ağustos'ta yürürlüğe giren 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı, veri merkezi kapasitesinin 2030'a kadar 250 megavattan 1 gigavata çıkarılmasını hedefliyor. Aynı değerlendirmede, döviz bazlı küresel bulut maliyetleri ve veri mahremiyeti hassasiyetlerinin işletmelerin sorusunu "Sunucum nerede dursun?" noktasına taşıdığı belirtiliyor.
***
KÜRESEL ŞİRKET DATASI İÇİN 40 MİLYON DOLARLIK YATIRIM
Veri bağımsızlığı artık ülkelerin ortak gündemi oldu. Fransız Orange ile anlaşan NGN, çok uluslu şirketlerin verisini Star of Bosphorus'ta barındıracak. Sağlanan 40 milyon dolarlık yeşil finansman, bu alanda ilk oldu
Üretimden sağlığa, finanstan eğitime verinin nerede tutulduğu ve kimin kontrolünde olduğu ülkelerin gündeminde. Küresel şirketler hizmet verdikleri ülkelerin kurallarına uyabilmek için yerel veri merkezlerine yöneliyor. Türkiye'den NGN, yeni nesil bulut şirketlerinin yerel örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Yarıştan kopmak istemeyen Türkiye ise 250 MW olan kapasitesini 2030'a kadar dört katına çıkarıp 1 GW'a taşımayı hedefliyor. 10 yıl önce İstanbul'da kurduğu Star of Bosphorus yatırımıyla bilinen şirket, Orange Business ile iş birliğine giderek grubun hizmet verdiği çok uluslu şirketlerin verisini Türkiye'de barındırmaya, onlara bulut ve yapay zekâ servisleri sunmaya başlıyor. İlk aşamada büyük çaplı 3 küresel şirketle 10 yıl ve üzeri sözleşme imzalandı. Hedef, bu sayıyı hızla artırmak ve Türkiye'yi bölgenin yeni veri üssü yapmak.
YATIRIMI ARTIRMAYA DEVAM EDİYOR
NGN Yönetim Kurulu Başkanı İnanç Erol, "Orange ile stratejik bir iş birliği yapıyoruz. Önemli global müşteriler etrafında buluşuyoruz" dedi. Erol, "Yatırımı artırıyoruz, 16 MW'tan 22 MW'a kapasite artırımına gidiyoruz" diye konuştu. Talebin Türkiye'ye doğru aktığını belirten Erol, "Sadece Türkiye değil, bölgeye de yatırım yapmamız gerekecek, çünkü talep var. Bunları da yavaş yavaş planlıyoruz" ifadelerini kullandı. Küresel şirketlerin altyapıya güvenmesinin, müşteri verisini buraya getirip saklamasının ve buradan hizmet üretmesinin büyük adımlar olduğunu vurgulayan Erol, "Bugün anlaşmanın bir bacağını görüyoruz. Ama önümüzdeki dönemde bunun süratle büyüyeceğini düşünüyorum" dedi. "Veriyi işleyebilen, koruyabilen ve yönetebilen ülkeler geleceğin rekabetinde öne çıkacak" diyen İnanç Erol, şöyle devam etti: "Biz de NGN olarak bu dönüşümün altyapısını inşa etmek için çalışıyoruz. NGN'in 300'e yakını mühendis ve ileri teknik olmak üzere 400 kişilik güçlü bir ekibi var. 2028'e gelindiğinde bu sayının 500'ün üzerine çıkacağını öngörüyoruz. Ankara'da açacağımız Teknokent ofisimiz de bu anlamda değer yaratacak."
TÜRKİYE ÖNE ÇIKAN ÜLKE OLDU
Orange grubunun dünyada 300 milyon müşterisi, 40 milyar euro cirosu, 155 bin çalışanı var. 200'den fazla ülkede iş yapıyor. Orange'ın dünyanın etrafını sekiz kez dönecek kadar fiber altyapısı bulunuyor. Orange Business Türkiye Genel Müdürü Sinan Yüksel, "NGN ile bu yatırımla tanışmadık, 10 yıla uzanan bir geçmişimiz var. Kadronun 300'ünün mühendis olması bizim açımızdan çok önemliydi ve veri merkezinde kritik tüm teknik gereksinimleri harfiyen karşılayabildiler" dedi.
***
TÜRK KURUCULARIN GİRİŞİMİ FAL.Aİ 16 MİLYAR DOLAR DEĞERLEMEYE ULAŞTI
Görüntü, video ve ses modellerini içerik üreticileri, tasarımcılar ve geliştiriciler tarafından kullanılan fal.ai girişimi, 16 milyar dolarlık değerlemeyle değerini ikiye katladı. Mevcut yatırımcılardan Bessemer Venture Partners'ın liderlik ettiği 1.3 milyar dolarlık finansman, 3 Kasım duyurulmasına rağmen ekimde tamamlandı. Tura katılanlar arasında yapay zeka çipi devi Nvidia, Sound Ventures, HOF Capital ve T. Rowe Price da yer alıyor. Şirketin resmi blogundaki bilgiye göre bu tur bir Seri F. Bundan önce Sequoia Capital liderliğinde, nisan ayında 350 milyon dolarlık Seri E tamamlanmıştı. Fal, kendi duyurusunda Sequoia liderliğindeki Seri E'yi ilk kez resmen açıkladı. İki turun toplamı yaklaşık 1.65 milyar dolara ulaşıyor.
GELİR 800 MİLYON DOLAR
Şirket, eylül 2026 itibarıyla yıllıklandırılmış gelirinin 800 milyon doları aştığını bildirdi. Bu tablo, yatırımcıların son bir yılda gösterdiği ilginin nedenini açıklıyor. Fal'ın değerlemesi, temmuz 2025'te 1.5 milyar dolar, aralık 2025'te Sequoia liderliğindeki 140 milyon dolarlık turla 4.5 milyar dolardı. Yani bir yıldan kısa sürede değer yaklaşık dört katına çıkmış oldu.
MÜŞTERİ TALEBİNE YETİŞEMEDİ
CEO ve kurucu ortak Burkay Gür'e göre yaz aylarında talep o kadar arttı ki şirket müşterilerine hizmet verememiş ve kullanıcılarına hız sınırı uygulamak zorunda kalmıştı. Yeni sermayenin öncelikli olarak bilgi işlem kapasitesini büyütmek ve benzer darboğazların önüne geçmek için kullanılması planlanıyor. Fal, eğitilmiş bir modelin her görsel ya da video isteğinde çalıştırılması işini, yani çıkarımı satıyor. Geliştiriciler tek bir API üzerinden binlerce modele erişirken, model üreticileri de çalışmalarını fal üzerinden dağıtıyor ve sunuyor. Şirket 2021'de CEO Burkay Gür ve CTO Görkem Yurtseven tarafından kuruldu. İkili daha önce Coinbase ve Amazon'da makine öğrenimi altyapısı geliştirmişti.
***
ÇİNLİ TEKNOLOJİ DEVLERİ YAPAY ZEKÂ MÜŞTERİLERİNİ ARTIRIYOR
Dünyada yapay zekâ dönüşümünde ABD'li şirketler dominant bir pazar payına sahip olsalar da Alibaba, Baidu ve Tencent gibi Çinli şirketler ve DeepSeek, Kimi gibi dil modelleri pazar paylarını artırmaya devam ediyor
Tencent, Küresel Dijital Ekosistem Zirvesi'nde WorkBuddy ajanını uluslararası şirketlere sundu ve Hy4 ile Hy4 Flash modellerini tanıttı. Alibaba ve Baidu da son çeyrekte yapay zekâ kaynaklı bulut gelirlerinde güçlü büyüme bildirdi. İlk kez köklü bir teknolojik dönüşümde ABD şirketleri yalnız değil. Tencent Cloud'un yurt dışındaki aktif müşteri sayısı geçen yıl içinde ikiye katlandı. Yapay zekâ ürün ve hizmetlerine yönelik uluslararası talep ise üç haneli oranlarda büyüdü. Şirket, bu bilgileri 2026 Tencent Küresel Dijital Ekosistem Zirvesi'nde paylaştı. Tencent, etkinlikte yapay zekâ destekli ofis verimliliği ajanı WorkBuddy'nin kurumsal özelliklerini tanıttı. Hy4 modeli ile Hy4 Flash'ın yakında genel kullanıma sunulacağını da açıkladı. Tencent'in açıklaması, Çinli teknoloji şirketlerinde yaygınlaşan bir eğilimin parçası. Alibaba, Haziran çeyreği sonuçlarında yapay zekâ bulut ve işlem hizmetleri gelirinin yıllık bazda yüzde 45 artarak 48.4 milyar yuana (yaklaşık 7.1 milyar dolar) ulaştığını bildirdi. Yapay zekâyla ilgili ürünlerin geliri 12,4 milyar yuana çıktı ve üst üste on ikinci çeyrekte yıllık bazda üç haneli büyüme kaydetti. Bu ürünler Alibaba Cloud'un harici bulut gelirinin yüzde 35'ini oluşturuyor. Baidu'da da benzer bir tablo var. Şirketin yapay zekâ bulut altyapısı geliri ikinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 50 artarak 7.3 milyar yuana ulaştı. GPU bulut gelirindeki artış ise yüzde 283'e çıktı. Baidu yönetimi, Qianfan platformunda harici müşterilerin token kullanımından elde edilen gelirin bir önceki yıla göre dokuz kattan fazla büyüdüğünü açıkladı. Ancak büyüme her alanda aynı değil: Baidu'nun çevrimiçi pazarlama geliri aynı dönemde yüzde 19 geriledi.
GÜÇLÜ BÜYÜME FIRSATI VAR
Tencent Kıdemli İcra Başkan Yardımcısı ve Bulut ve Akıllı Sektörler Grubu CEO'su Dowson Tong, şunları söyledi: "Yapay zekâ işletmeler için yeni fırsatlar yaratıyor, ancak gerçek değerini günlük operasyonlara uygulandığında ve geniş ölçekte benimsendiğinde ortaya koyuyor. Tencent Cloud olarak yapay zekâ modellerimizi, WorkBuddy gibi araçlarımızı ve bulut altyapımızı bir araya getirerek daha fazla işletmenin yapay zekâyı işine katmasına, güçlü yanlarından yararlanmasına ve yeni büyüme fırsatları yakalamasına yardımcı oluyoruz."
200 BİNDEN FAZLA YETENEK
Mart ayında kullanıma sunulan WorkBuddy, bugüne kadar dokuz milyardan fazla görev talebini işledi. Platform 50'den fazla sektörde kullanılıyor ve Çin'in en büyük 500 şirketinin yüzde 50'si tarafından benimsenmiş durumda. Ekosistemi 50 binden fazla geliştirici ve iş ortağını, 200 binin üzerinde "beceri" (skill) modülünü kapsıyor. Tencent ajanı uluslararası şirketler için de genişletiyor. WorkBuddy, yaygın kullanılan mesajlaşma uygulamaları ve kurumsal sistemlerle bağlantı kurabiliyor. Müşteriler her görev için en uygun yapay zekâ modelini seçebiliyor, yerleşik güvenlik kontrolleri de kurumsal kullanımı destekliyor. Synergy verilerine göre Amazon yüzde 28, Microsoft yüzde 20 ve Google yüzde 15 pay ile pazarın yaklaşıky üzde 63'ünü elinde tutuyor. Aynı verilere göre Alibaba ve Oracle yaklaşık yüzde 4, Huawei ve Tencent ise yaklaşık yüzde 2 paya sahip. Synergy, Alibaba'nın pazarın genelinden daha yavaş büyüdüğünü, bu nedenle küresel payının gerilediğini belirtiyor.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
