Türk bilim kadını araştırmasıyla tıp dünyasına ışık tutuyor

İngiltere'de Türk bilim insanı Dr. Mine Köprülü'nün başyazarı olduğu ve dünyaca ünlü Cell bilim dergisinde yayımlanan araştırma, hastalıkların moleküler düzeyde anlaşılması, yeni ilaç hedeflerinin keşfi ve mevcut ilaçların farklı hastalıklarda da kullanılabilmesi açısından dikkati çekici bulgular ortaya koydu. Son 20 yılda yüz binlerce kişinin katılımıyla yürütülen genetik araştırmalar, bilim insanlarına önemli veriler sağladı ancak bu verilerin doğrudan yeni tedavilere dönüşmesi, hastalıkların biyolojik mekanizmalarının karmaşıklığı nedeniyle sınırlı kaldı. Türk bilim insanı Köprülü'nün liderliğindeki yeni araştırma ise odağı kandaki proteinlere çevirerek genetik yapı ile hastalıklar arasındaki bağlantıyı daha anlaşılır hale getirmeyi amaçlıyor. Köprülü, geleneksel tıp yöntemlerinin büyük ölçüde hastalıkların dışarıdan görülen belirtilerine odaklandığını ancak insan vücudunda hastalık ortaya çıkmadan önce çok sayıda moleküler değişimin başladığını söyledi.

YENİ İLAÇLAR KEŞFETTİK

Araştırmalarının, tam olarak bu görünmeyen biyolojik süreçleri anlamaya odaklandığını vurgulayan Köprülü, "Bizim araştırmamız da tam olarak bunların görünmeyen kısmına odaklanıyor çünkü gerçekten tarihte ilk defa yüksek çözünürlükle moleküler değişiklikleri gözlemlemeye, bilmeye başladık" dedi. Köprülü, 2023'te 3 bin kişilik veri seti üzerinde yürüttükleri çalışmalarda diyabet ve MS gibi hastalıklar için yeni ilaç hedefleri keşfettiklerini aktararak bu yaklaşımın, bilim dünyasında heyecan yarattığını söyledi. Dr. Köprülü, araştırmada sedef hastalığında kullanılan bir ilacın bazı iltihaplı romatizma türlerinde de etkili olabileceğine yönelik bulgular elde ettiklerini aktararak, moleküler düzeyde yapılan analizlerin dışarıdan birbirinden tamamen farklı görünen hastalıklar arasında ortak biyolojik mekanizmalar keşfedilmesini sağladığını söyledi. ■ AA

'TÜRKİYE'DE ALDIĞIM EĞİTİMİN TEMELLERİ BENİ BUGÜNLERE TAŞIDI'

Köprülü, araştırmasının Cell gibi saygın bir bilim dergisinde yayımlanmasının kendisi açısından büyük anlam taşıdığını dile getirerek "Mutlu ve gururluyum. Türkiye'de aldığım eğitimin temelleri beni bugünlere taşıdı. Umuyorum, benim gibi bilime kendini adayan Türk bilim insanlarına da başarabilecekleri şeyler konusunda umut olur" dedi.