Evanjelik ve siyonistler el ele verdi dünyayı ateşe atıyor

ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran'a karşı İsrail'in peşinden başlattığı Destansı Öfke Operasyonu isimli saldırılar, bugün dokuzuncu gününde. İlk gün İran dini lideri Hamaney'i öldürdüler. Ancak Tel Aviv'in "Hamaney gider, rejim biter" hesabı sahaya yansımadı. İran misillemeleri sadece ABD üslerini hedef almıyor aynı zamadan Trump için kritik önemdeki ticaret ve enerji ağlarını da vuruyor. Dolayısıyla İran'a karşı başlatılan savaş ABD'de yalnızca Demokrat-Cumhuriyetçi ekseninde değil, Trump'ın kendi koalisyonu içinde de bir kırılma üretiyor. "MAGA / America First (Önce Amerika)" tabanının önemli bir kısmı, operasyonun uzayan bir Ortadoğu savaşına dönüşmesinden endişeli. 10 soruda İran savaşının ABD'de yankılarını derledik...

1- TRUMP'A KARŞI ÇIKAN KİMLER?
MAGA yani Önce Amerika kanadındaki "anti-savaş refleksi" olan isimler savaşa tamamen karşı. Öncelikli yaklaşımları "İsrail'in peşinden şimdiye kadar girdiğimiz savaşlar yeter" oluyor. Medya yorumcusu Tucker Carlson gibi MAGA tabanında etkili figürlerin sert eleştirileri; operasyonun "rejim değiştirme/uzun savaş" riskini büyüttüğü argümanına yaslanıyor. ABC News, Trump'ın "devam eden büyük bir operasyon" duyurusunun ardından bazı "en görünür MAGA destekçilerinden" açık tepki geldiğini aktardı. Bu çizginin ortak motivasyonu: "Yeni bir Irak/Afganistan" algısı, belirsiz hedefler, maliyet ve savaşın uzama ihtimali.



2- MAGA NEDEN KARŞI ÇIKIYOR?
Üç ana damarı var...
■ Sonsuz savaş alerjisi: America First çizgisinin temel vaadi; ABD'nin "başka ülkelerde uzun savaşlara" sürüklenmemesi. Axios'un çerçevesi: destek şimdilik var ama hızlı sonuç beklentisi belirleyici.
■ Hedef belirsizliği: "Nükleer programı mı durduruyoruz, füze kapasitesini mi kırıyoruz, rejim mi değişiyor?" sorusu...
■ İç siyaset/maliyet kaygısı: AP, kamuoyu endişesinin ve "kayıp verilirse siyasi hesabın değişeceği" yaklaşımının Cumhuriyetçi çevrelerde açıkça konuşulduğunu aktarıyor.

3- DESTEĞİ KAYBETMEMEK İÇİN NE YAPIYOR?
Trump'ın şu an izlediği denge siyaseti iki kulvar üzerinden okunuyor. Saldırıyı "meşru gerekçe ve belirlenmiş hedef" paketiyle sunmaya çalışıyor. Operasyonun kapsamını "kararlı ama kontrol altında" gösterme çabası dikkat çekiyor. İkinci yaklaşım ise diplomasi kapısı açıkmış imajı üzerinden oluyor. Trump hem rejim değişikliği çağrışımı yapan mesajlar verirken hem de "yeni liderle anlaşma" ihtimalinden söz ederek diplomasi kapısını açık bırakıyor.



4- İRAN'NIN TAM OLARAK AMACI NE?
Resmî Beyaz Saray çerçevesi, "İran'ın ABD ve müttefiklere tehdit üretme kapasitesini kırmak, nükleer tehdidi bitirmek, rejimin askeri/terör ağı altyapısını dağıtmak" olarak yansıtıyor, ancak birçok yoruma göre savaşa İsrail sürekli ve ABD'nin sağlam bir planı yok.

5- AMERİKAN KAMUOYU SAVAŞA NE DİYOR?
ABD'de yapılan anketlere göre Trump seçmenlerinin önemli bir kısmı ABD ordusunun İran savaşına girmesini istemiyor. Economist/YouGov araştırmasına göre: Trump seçmenlerinin yaklaşık yüzde 53'ü İran'a askeri müdahaleye karşı, yüzde 60'ı diplomatik çözüm tercih ediyor. Bu durum Trump için ciddi bir siyasi risk oluşturuyor. Bu çizginin ortak motivasyonu: "Yeni bir Irak/Afganistan" algısı, belirsiz hedefler, maliyet ve savaşın uzama ihtimali.

6- PENTAGON İÇİNDEKİ UZAYAN SAVAŞ KORKUSU NE BOYUTTA
Pentagon stratejistleri İran'ın askeri kapasitesinin küçümsenmemesi gerektiğini vurguluyor. ABD askeri analizlerine göre İran: geniş füze envanterine sahip, bölgesel milis ağlarını kullanabiliyor, ABD üslerini hedef alabilecek kapasiteye sahip. Bu nedenle Pentagon planlamalarında uzun süreli bir hava ve deniz kampanyası ihtimali de değerlendiriliyor.



7- ABD İSTİHBARAT KURUMLARININ İRAN DEĞERLENDİRMESİ NEDİR?
ABD güvenlik çevrelerinde İran dosyası yalnızca askeri değil aynı zamanda asimetrik savaş riski olarak görülüyor. ABD iç güvenlik kurumları İran'ın: siber saldırılar, vekil milis operasyonları, enerji altyapısına yönelik saldırılar gibi yöntemler kullanabileceği konusunda uyarılar yapıyor.

8- ENERJİ VE KÜRESEL EKONOMİ BOYUTU NEDİR?
Washington'daki enerji uzmanları İran krizinin küresel petrol piyasalarını doğrudan etkileyebileceğini vurguluyor. Özellikle şu senaryo kritik görülüyor: Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla oluşacak olumsuzluklar. Bu durumda dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte biri risk altına girebilir.

9- İRAN SAVAŞI 2026 ABD SEÇİMLERİNİ NASIL ETKİLER?
Washington'daki birçok stratejiste göre İran dosyası 2026 ABD ara seçimlerinin en kritik dış politika başlığı olabilir. Siyasi analizlerde şu senaryo öne çıkıyor: savaş kısa sürerse Trump siyasi avantaj elde edebilir, savaş uzarsa Cumhuriyetçiler için ciddi siyasi maliyet doğabilir. Sonuç: Trump'ın en büyük riski operasyonun büyümesi...

10- ŞU ANKİ TABLO NE?
Bugünkü tablo, Trump'ın İran'da iki şeyi aynı anda yapmak istediğini gösteriyor: Sert güçle İran'ın kapasitesini kırmak, kendi tabanına "bu bir uzun savaş değil" güvencesi vermek. Ama Brookings ve WSJ'nin işaret ettiği temel kırılganlık şu: Hedef seti genişledikçe ve süre uzadıkça, MAGA içindeki itiraz büyüyor.