Vergide 354 milyar liralık kaybın önüne geçildi! Bakan Şimşek'ten kayıt dışı ekonomi mesajı

Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Vergi Denetim Kurulu (VDK), kayıt dışı ekonomiyle mücadele ve vergiye gönüllü uyumu artırmaya yönelik denetimlerini yılın ilk yarısında yoğunlaştırdı. Ocak-haziran döneminde izaha davet, teftiş, gözetim ve vergi incelemeleri sonucunda ortaya çıkarılan matrah farkı ile azaltılan zarar tutarlarının toplamı 354,2 milyar liraya ulaştı.

VERGİ İNCELEMELERİNDE MATRAH FARKI YÜZDE 96,65 ARTTI

Vergi müfettişlerinin yılın ilk 6 ayında gerçekleştirdiği vergi incelemelerinde 265,2 milyar lira matrah farkı tespit edildi. İncelemeler sonucunda ortaya çıkarılan matrah farkı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 96,65 artış gösterdi.

Aynı dönemde tarhı önerilen vergi tutarı yüzde 89,35, önerilen ceza tutarı ise yüzde 79,92 arttı. Tarhı önerilen vergi ve ceza tutarının toplamı 186,6 milyar lirayı aştı.

Yılın ilk 6 ayında 33 bin 455 mükellef incelenirken, bu çalışmalar sonucunda 101 bin 301 rapor düzenlendi.

İZAHA DAVETLE 35,4 MİLYAR LİRALIK MATRAH ARTIŞI

VDK, mükelleflerin doğrudan vergi incelemesine alınmadan önce riskli görülen konulara ilişkin açıklama yapabilmesine imkan sağlayan izaha davet uygulamasını da etkin şekilde kullandı.

Mükelleflerin beyanlarını yeniden değerlendirmeleri sonucunda vergi matrahları 35,4 milyar lira artırıldı. Artırılan vergi tutarı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 10,41 yükselerek 3,05 milyar liraya ulaştı.

İzaha davet sonucunda artırılan matrah tutarı yüzde 16,24 gerilemesine rağmen, artırılan vergi tutarında çift haneli artış kaydedildi.

VDK'nin 2026 yılı teftiş programı kapsamında gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda ise tespit edilen matrah farkı ve azaltılan zarar toplamı 8,03 milyar lira oldu. Bu çalışmalar sonucunda tarh edilen vergi tutarı 886,1 milyon lira olarak gerçekleşti.

Böylece izaha davet ve teftiş çalışmaları kapsamında toplam 43,4 milyar liralık matrah artışı sağlandı.

MÜKELLEFLERE BEYANLARINI DÜZELTME İMKANI

VDK, vergi incelemesinden önce riskli işlemler konusunda mükelleflerin bilgilendirilmesini ve gönüllü uyum göstermesini amaçlayan gözetim programlarını da genişletti.

Nisan ayında başlatılan beyanname gözetim çalışması kapsamında 36 bin 15 mükellefe yazı gönderildi. Çalışmanın ardından mükellefler matrahlarını 21,8 milyar lira artırırken, beyan edilen zararlar 23,3 milyar lira azaltıldı.

Risk analiz biriminin çalışmaları sonucunda bazı mükelleflerin brüt satış tutarlarını toplam 120,9 milyar lira artırdığı belirlendi.

Mart ayında başlatılan stok gözetim programı kapsamında ise 301 mükellefe yazı gönderildi. Gözetim kapsamındaki mükelleflerin toplam matrah artışı 540 milyon lira oldu.

KURGAN KAPSAMINDA 795,6 MİLYON LİRALIK FATURA KAYITLARDAN ÇIKARILDI

Kuruluş Gözetimli Analiz Programı-2 (KURGAN) kapsamında 227 mükellef nezdinde fiili tespit gerçekleştirilirken, 1847 mükellefe bilgi isteme yazısı gönderildi.

Çalışmalar sonucunda mükellefler tarafından toplam 795,6 milyon lira tutarındaki faturanın kayıtlardan çıkarılması sağlandı.

Gözetim programları, risklerin erken aşamada giderilmesi ve mükelleflerin gönüllü uyumunun teşvik edilmesi amacıyla denetim araçları arasında kullanılıyor.

36 İLDE 761 ADRESE FİİLİ ENVANTER DENETİMİ

Vergi müfettişleri, denetim kapasitesini güçlendirmek amacıyla yılın ilk yarısında çeşitli sektörlerde fiili envanter çalışmaları gerçekleştirdi.

Lüks restoran ve eğlence mekanlarının yanı sıra temel gıda, pırlanta, matbaa, baskı ve basım hizmetleri, tıbbi cihaz, lastik imalatı, motosiklet, elektrikli bisiklet, tekstil ve tütün ürünleri sektörlerinde fiili tespitler yapıldı.

Kimyasal gübre, zirai ilaç, ambalajlı içme suyu ve polietilen sektörlerinin de aralarında bulunduğu birçok alandaki çalışmalar kapsamında 36 ilde 761 farklı adrese ulaşıldı.

Bu denetimlerde işletmelerin mevcut stokları ve fiili faaliyetleri yerinde tespit edilirken, risk analizlerinde kullanılmak üzere kapsamlı veriler toplandı.

ŞİMŞEK: "ÖNLEYİCİ MEKANİZMALARI ÖNE ÇIKARIYORUZ"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, vergi inceleme ve denetim süreçlerinde kapsamlı dönüşüm programları uyguladıklarını belirtti.

Şimşek, "Kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi, risk analizine dayalı vergi incelemeleri, gönüllü uyumu esas alan izaha davet ve gözetim programlarıyla çok yönlü sürdürüyoruz. Bu mücadelemizde, mükelleflerin gönüllü uyumunu artıran, rehberlik ve önleyici mekanizmaları öne çıkaran bir strateji izliyoruz. Elde edilen sonuçlar, risk analizine dayalı denetim anlayışının ve denetim kapasitesinin etkinliğini ortaya koydu." dedi.