Ticaret Bakanlığına, marka, patent ve tasarım gibi fikri ve sınai mülkiyet haklarına konu eşyanın gümrüklerde korunması amacıyla yapılan başvuru sayısı 2015-2025 döneminde 26 bin 10 oldu. Ekonomik kayıpların önlenmesi hedefiyle, bu kapsamdaki eşyalar için el koyma veya gümrük işlemlerinin durdurulması yönünde kararlar alındı.
GÜMRÜK İDARELERİ RESEN DURDURMA HAKKINA SAHİP
Bakanlık, gümrüklerde sahtecilikle mücadele çalışmalarını sürdürerek, sahte veya korsan ürünlerin tespit edilmesi, durdurulması ve el konulmasına yönelik faaliyetler yürütüyor. Bu kapsamda, gümrük idareleri resen durdurma yetkisine de sahip bulunuyor.
Bakanlığa bağlı Gümrükler Genel Müdürlüğü, fikri ve sınai mülkiyet haklarının sınır önlemleri çerçevesinde korunmasına yönelik süreci ve elektronik başvuru sistemini yürütüyor. Buna göre, hak sahibinin yetkilerini ihlal eden eşyanın alıkonulması veya gümrük işlemlerinin durdurulması, hak sahibi ya da temsilcisinin talebi üzerine gümrük idarelerince gerçekleştiriliyor.
Gümrük idaresi, hak sahibi henüz başvuruda bulunmamış olsa bile ithal veya ihraç konusu eşyanın fikri ve sınai mülkiyet haklarını ihlal ettiğine dair açık deliller olması halinde, eşyanın işlemlerini resen durdurabiliyor veya eşyayı alıkoyabiliyor.
Söz konusu eşyanın alıkonulması veya gümrük işlemlerinin durdurulmasına yönelik talebin, Bakanlığın internet sayfasında "e-İşlemler/Uygulamalar" başlığı altında yer alan "Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Programı" yoluyla elektronik olarak yapılması gerekiyor.
11 YILDA YÜZDE 100 VARAN ARTIŞ
Fikri sınai mülkiyet haklarının gümrüklerde korunmasına ilişkin yapılan başvuru sayılarında yıllar içinde artış görüldü.
2015'te 1.592 olan başvuru sayısı, 2020'de 2.228'e yükseldi. 2024'te 3.031 başvuru alınırken, 2025'te bu sayı 3.139 olarak kaydedildi. Böylece 2025'teki başvuru sayısı, 2015'e kıyasla yüzde 97,2 artış gösterdi.
2015-2025 dönemini kapsayan 11 yılda, fikri ve sınai mülkiyet haklarının gümrüklerde korunmasına ilişkin toplam 26 bin 10 başvuru yapıldı.
Fikri ve sınai mülkiyet haklarının gümrüklerde korunmasına ilişkin başvuru sayılarının yıllara göre dağılımı şöyle:
| Yıllar | Başvuru Sayıları | |
| 2015 | 1.592 | |
| 2016 | 1.673 | |
| 2017 | 1.915 | |
| 2018 | 2.179 | |
| 2019 | 2.316 | |
| 2020 | 2.228 | |
| 2021 | 2.431 | |
| 2022 | 2.637 | |
| 2023 | 2.869 | |
| 2024 | 3.031 | |
| 2025 | 3.139 | |
| Toplam | 26.010 |