Petrol değil gübre krizi kapıda

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Uluslararası Para Fonu (IMF), Dünya Bankası ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Orta Doğu'da devam eden savaşın küresel ekonomi üzerindeki etkilerine ilişkin ortak bir uyarı yayımladı. Dört kurum, enerji arzındaki sıkıntıların yanı sıra özellikle gübre fiyatlarındaki artışın dünya gıda üretimi açısından ciddi risk oluşturduğuna dikkat çekti. IMF'den yapılan açıklamaya göre, nisan ayında kurulan üst düzey koordinasyon grubu kapsamında 28 Mayıs'ta bir araya gelen kurum başkanları, savaşın enerji, ticaret ve gıda güvenliği üzerindeki etkilerini değerlendirdi.

SAVUNMASIZ ÜLKELER ETKİLENİYOR
Ortak açıklamada, çatışmaların enerji arzı, ekonomik faaliyetler ve gıda güvenliği üzerinde "önemli ve oldukça asimetrik" sonuçlar doğurduğu belirtilirken, en ağır yükü kırılgan ekonomilerin taşıdığı vurgulandı. Açıklamada, "Küresel ekonomi dayanıklılığını korusa da yükselen yakıt ve gübre fiyatları, artan belirsizlik ve geçim kaynaklarına yönelik tehditler özellikle savunmasız ülkeleri daha fazla etkiliyor" denildi. EKİM SEZONU KRİTİK
Dört kurumun en dikkat çektiği konu ise gübre fiyatlarındaki yükseliş oldu. Açıklamada, birçok ülkenin ekim sezonuna hazırlandığı bir dönemde gübre maliyetlerindeki artışın tarımsal üretim ve gıda arzı açısından önemli riskler oluşturduğu belirtildi. Açıklamada ayrıca Hürmüz Boğazı üzerinden yaşanan arz kayıpları nedeniyle küresel petrol stoklarının rekor hızda eridiğine işaret edildi. Gemi trafiğinin normale dönmemesi halinde özellikle Kuzey Yarımküre'de yaz aylarında artacak enerji talebi öncesinde petrol stoklarının daha da azalabileceği vurgulandı. Dört kurum, bu durumun yalnızca enerji piyasaları için değil, küresel ekonomik istikrar açısından da yeni riskler yaratabileceği uyarısında bulundu. IEA, IMF, Dünya Bankası ve DTÖ, enerji, gübre ve ticaret zincirlerindeki gelişmeleri yakından izlemeyi sürdüreceklerini açıkladı. Kurumlar ayrıca hükümetlerin aldığı ekonomik önlemleri takip ederek en fazla etkilenen ülkelere yönelik destek mekanizmalarının koordinasyonunu artıracaklarını bildirdi.