Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) güncellediği Küresel Ticaret Görünümü ve İstatistikler Raporu'nda, bölgede artan gerilimin —özellikle ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sonrasında— enerji fiyatlarını yüksek seviyelerde tutması halinde ticaret üzerinde beklenenden daha güçlü bir daralma yaratabileceği vurgulandı.
Raporda, çatışmaların devam etmesi durumunda artan enerji maliyetlerinin yalnızca sanayi değil, gıda arzı ve hizmet ticareti üzerinde de ek baskı oluşturacağı ifade edildi. Özellikle seyahat ve taşımacılık sektörlerinde yaşanabilecek aksaklıkların ticaret hacmini olumsuz etkileyebileceği belirtildi.
2025 yılında yapay zekâ destekli ürünlerin etkisiyle güçlü bir büyüme kaydedildiği hatırlatılırken, 2026'da ise belirgin bir yavaşlama beklendiği aktarıldı. Çatışmaların uzaması halinde bu yavaşlamanın daha da derinleşebileceği, ancak gerilimin hızlı şekilde sona ermesi ve yapay zekâ yatırımlarının sürmesi durumunda görünümün yeniden iyileşebileceği ifade edildi.
DTÖ ekonomistleri, petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) fiyatlarının yıl boyunca yüksek kalması halinde küresel mal ticaretindeki büyümenin 0,5 puan düşebileceğini ve artış oranının yüzde 1,4 seviyesine kadar gerileyebileceğini öngörüyor.
DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala ise Orta Doğu'daki krizin gıda güvenliği ve tüketici maliyetleri açısından ciddi riskler barındırdığına dikkat çekerek, artan enerji fiyatlarının küresel ticaretteki baskıyı daha da artırabileceğini belirtti. Okonjo-Iweala, ülkeleri daha öngörülebilir politikalar ve iş birliği konusunda adım atmaya çağırdı.
Raporda ayrıca lojistik etkiler de ele alındı. Özellikle Hürmüz Boğazı'nda yaşanabilecek aksaklıkların, dünya gübre ticaretinin yaklaşık üçte birinin bu bölgeden geçmesi nedeniyle tarım üretimi üzerinde önemli riskler doğurabileceği vurgulandı. Hindistan, Tayland ve Brezilya gibi büyük tarım üreticilerinin bu durumdan ciddi şekilde etkilenebileceği ifade edildi.
Genel çerçevede, küresel mal ticaretinin 2025'te yüzde 4,6 büyüdüğü, ancak 2026'da baz senaryoda yüzde 1,9'a gerilemesinin beklendiği belirtilirken, Orta Doğu'daki krizin derinleşmesi halinde bu oranın daha da düşebileceği kaydedildi. Hizmet ticaretindeki büyümenin ise yüzde 4,1 seviyesine kadar yavaşlayabileceği öngörüldü.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
