Rusya'nın tahıl ihracatı açısından kritik öneme sahip Azak Denizi'nde gemi geçişlerine getirilen kısıtlamalar, küresel buğday piyasalarında arz endişelerini artırdı. Avrupa'da buğday fiyatları gelişmelerin ardından son altı haftanın en yüksek seviyesine çıkarken, piyasalar uygulamanın ne kadar süreceğini yakından izliyor.
AZAK DENİZİ'NDE GEÇİŞLERE GÜVENLİK KISITLAMASI
Azak Denizi'nde güvenlik gerekçesiyle uygulanan gemi hareketlerine yönelik sınırlamalar yeni haftada da devam ediyor. Rusya'nın tahıl ihracatının yaklaşık yüzde 25'inin geçtiği bu rota üzerindeki belirsizlik, başta buğday olmak üzere ayçiçeği yağı piyasalarında da tedarik kaygılarını beraberinde getirdi.
Sektör kaynaklarına göre ticari gemiler Azak Denizi içinde hareket edebiliyor. Ancak Kerç Boğazı üzerinden Karadeniz'e çıkış ve Azak-Don Kanalı aracılığıyla Don Nehri'ne geçişlere izin verilmediği belirtiliyor.
KISITLAMALAR SALDIRILARIN ARDINDAN BAŞLADI
Geçiş sınırlamalarının, 10 Temmuz'da Azak Denizi'nde bulunan 13 Rus gemisine yönelik saldırıların ardından güvenlik gerekçesiyle uygulamaya konulduğu bildirildi. Saldırıya uğrayan gemilerin 10'unun tanker olduğu ifade edildi.
Rus makamları konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmazken, kısıtlamaların taşımacılık ve enerji sektöründe faaliyet gösteren şirketlere sözlü olarak iletildiği öne sürüldü.
Kremlin, geçişlerle ilgili soruları Ulaştırma Bakanlığı'na yönlendirirken, Rusya'nın ulaştırma ve tarım bakanlıklarından resmi bir değerlendirme gelmedi.
AVRUPA BUĞDAY FİYATLARI ALTI HAFTANIN ZİRVESİNİ GÖRDÜ
Azak Denizi'ndeki kısıtlamalara ilişkin haberler Avrupa buğday piyasasında hızlı fiyat hareketlerine neden oldu. Euronext'te işlem gören buğday vadeli kontratları ilk tepkiyle yüzde 4'e kadar yükselerek altı haftanın en yüksek seviyesine ulaştı.
Fiyatlar yeni haftanın ilk işlem gününde kâr satışlarıyla bir miktar gerilese de, Rusya'nın ihracatında olası aksamalara yönelik endişeler nedeniyle düşüş sınırlı kaldı.
Piyasalarda bundan sonraki yönü, kısıtlamaların devam süresi ve Rus ihracatçılarının sevkiyatları alternatif limanlara ne ölçüde aktarabileceği belirleyecek.
RUS TAHIL İHRACATININ DÖRTTE BİRİ BU GÜZERGAHTAN GEÇİYOR
Rusya, dünyanın en büyük buğday ihracatçıları arasında yer alırken aynı zamanda küresel ayçiçeği yağı ticaretinde de önemli bir tedarikçi konumunda bulunuyor.
Ülkenin önemli tahıl üretim merkezleri Rostov ve Krasnodar bölgeleri Azak Denizi çevresinde yer alıyor. Rusya'nın Karadeniz'deki önemli ihracat noktalarından biri olan liman da Kerç Boğazı üzerinde bulunuyor.
Azak Denizi üzerinden yapılan sevkiyatlar, Rusya'nın toplam tahıl ihracatının yaklaşık dörtte birini oluşturuyor. Kısıtlamaların haftalar boyunca sürmesi halinde küresel tahıl arzında daha belirgin sorunlar yaşanabileceği değerlendiriliyor.
RUSYA'NIN TEMMUZ TAHIL İHRACATI GERİLEYEBİLİR
Rusya'nın temmuz ayındaki tahıl ihracatının yaklaşık 2,3 milyon ton seviyesinde kalması bekleniyor. Ülke, haziran ayında 2,7 milyon ton tahıl ihraç ederken, yoğun ihracat dönemlerinde aylık sevkiyat miktarı 5 milyon tonu aşabiliyor.
Rusya'nın güney bölgelerinde yeni sezon hasadı başlamış olsa da, serin hava koşulları nedeniyle geciken ürünlerin henüz ihracat limanlarına tam olarak ulaşmadığı belirtiliyor.
Hasadın geç başlaması, ihracatçılara sevkiyatları Azak Denizi dışındaki limanlara yönlendirmek için zaman kazandırıyor. Alternatif güzergahların devreye alınması, kısa vadede arz baskısını azaltabilir.
KISITLAMALAR UZARSA BUĞDAY FİYATLARI YENİDEN YÜKSELEBİLİR
Uzmanlar, Azak Denizi'ndeki geçişlerin birkaç hafta boyunca ciddi şekilde kısıtlanması halinde Rusya'nın ihracat akışında önemli bozulmalar yaşanabileceğine dikkat çekiyor.
Böyle bir durumda uluslararası vadeli işlem piyasalarında ve liman teslim buğday fiyatlarında yukarı yönlü hareket görülebileceği belirtiliyor. İhraç edilemeyen ürünlerin Rusya iç piyasasında birikmesi ise ülke içindeki tahıl ve ayçiçeği fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir.
Kısa vadede sevkiyatların Rusya'nın Novorossiysk Limanı'na kaydırılması mümkün görülürken, kısıtlamaların uzaması halinde alıcıların Romanya, Bulgaristan ve Avrupa Birliği'nin batısındaki tedarikçilere yönelmesi bekleniyor.
TÜRKİYE İÇİN TAHIL FİYATLARI NEDEN ÖNEMLİ?
Türkiye, ithal ettiği buğdayı işleyerek un ve çeşitli tahıl ürünleri ihraç eden önemli ülkeler arasında yer alıyor. Bu nedenle Karadeniz kaynaklı buğday fiyatları, navlun maliyetleri ve teslimat sürelerindeki değişimler sektör tarafından yakından takip ediliyor.
Azak Denizi'ndeki kısıtlamaların Türkiye'de ekmek ve un fiyatlarına doğrudan yansıyacağını söylemek için henüz erken. Olası etkinin boyutu; uygulamanın süresine, alternatif limanların kapasitesine, döviz kuruna ve iç piyasadaki stok seviyelerine bağlı olacak.
Şu ana kadar küresel tahıl ticaretinde büyük çaplı bir kesinti yaşandığına dair bir bilgi bulunmuyor. Ancak kritik ihracat rotasındaki belirsizliğin devam etmesi, dünya gıda fiyatları açısından yeni bir risk unsuru oluşturuyor.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
