Altın toparladı petrol çakıldı

ABD Başkanı Donald Trump, "Savaş Bakanlığı'na, İran enerji santrallerine ve enerji altyapısına yönelik her türlü askeri saldırıyı beş günlüğüne erteleme talimatı verdim" dedi. Trump'ın İran'la görüşmeler hakkındaki paylaşımı ve enerji santrallerine yönelik saldırı planlarının durdurulmasının ardından petrol birden sert düştü, altın kayıplarını kapadı, borsalar eksiden artıya geçti. Petrol fiyatları birden yüzde 10 düştü. Hatta gün içinde brent petrolün varil fiyatı yüzde 14'ten fazla değer kaybederek yeniden 100 doların altına gerileyerek 98 doları gördü. Daha sonra tekrar 100 doların üzerine çıktı.

119 DOLARI GÖRMÜŞTÜ
ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarının ardından geçen 3 haftalık süreçte enerji piyasalarında sert fiyat hareketleri yaşandı. Brent petrol, 27 Şubat'ta 72.48 dolar seviyesindeyken 20 Mart itibarıyla yüzde 46.8 artışla 106.4 dolara yükseldi. Süreçte fiyatlar 119.5 dolar seviyesine kadar çıkarak son yılların en yüksek noktalarından birini test etti.

15 DAKİKADA YÜZLERCE $ ERİDİ
Altında da dün 4.450 dolar seviyelerinden 4.100 dolar seviyesine kadar gerilemişti. Trump açıklamalarının ardından 250 dolar birden artarak 4.370 dolara kadar çıktı. Ocak ayında 5.600 dolar seviyesine yaklaşarak tarihi zirvesini test eden altın, yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 25'in üzerinde değer kaybetmiş durumda. Kısa vadede aşağı yönlü risklerin devam edebileceği değerlendirilirken, teknik olarak 4.000 dolar seviyesi kritik destek noktası olarak öne çıkıyor. Bu seviyenin altına inilmesi durumunda satış baskısının daha da derinleşebileceği ifade ediliyor. Buna karşın bazı analistler, mevcut geri çekilmeyi uzun vadeli yatırımcılar açısından stratejik bir alım fırsatı olarak değerlendiriyor. Piyasalarda oluşan genel görünüm, altın fiyatlarının artık yalnızca jeopolitik gelişmelerle değil; faiz politikaları, dolar endeksi ve likidite koşullarıyla şekillendiği yeni bir döneme girildiğini ortaya koyuyor. Bu çerçevede kısa vadede yüksek oynaklığın devam etmesi beklenirken, yatırımcıların makro ekonomik göstergelere daha duyarlı bir strateji izlemesi öngörülüyor.

GAZDA SERT DALGALANMA
LNG piyasalarında da benzer bir tablo oluştu. Avrupa'da TTF doğal gaz fiyatları 31.9 eurodan yaklaşık yüzde 85 artışla 59.2 euroya yükseldi. Dün 61 doları gördükten sonra 54 dolara kadar geriledi. Ardından 56 dolarda dengelendi. Enerji maliyetlerindeki bu sert artış, yalnızca sanayi üretimini değil, aynı zamanda tarımsal üretim maliyetlerini de yukarı çekerek küresel enflasyonist baskıları artıran temel faktörlerden biri haline geldi. Analistler, bu geri çekilmenin yalnızca teknik düzeltme değil, aynı zamanda makro ekonomik beklentilerdeki değişimle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguluyor.

FAİZLER ALTINI BASKILIYOR
Küresel ölçekte güçlenen ABD doları ve yükselen tahvil getirileri, altın fiyatları üzerinde ilave baskı yaratıyor. Özellikle ABD 10 yıllık tahvil faizlerindeki artış, portföy dağılımlarında altın aleyhine bir yeniden dengelenme sürecini tetikledi. Yatırımcıların artan marj çağrılarını karşılamak amacıyla altın pozisyonlarını kapatması, satış dalgasını derinleştiren önemli bir unsur olarak öne çıkıyor. Geleneksel olarak kriz dönemlerinde yükselmesi beklenen altının mevcut süreçte değer kaybetmesi, yatırımcı algısında önemli bir kırılmaya işaret ediyor. Piyasa oyuncuları, altını riskten korunma aracı olmaktan ziyade likidite sağlama enstrümanı olarak kullanmaya başladı. Bu durum, kısa vadede altının güvenli liman statüsünün sorgulanmasına yol açarken, volatilitenin artmasına neden oluyor.

TRUMP NE DEMİŞTİ?
"Amerika Birleşik Devletleri ile İran'ın, son iki gün içinde Orta Doğu'daki çatışmalarımızın tamamen ve kesin olarak çözümüne yönelik son derece olumlu ve verimli görüşmeler gerçekleştirdiğini memnuniyetle bildiririm. Bu kapsamlı, detaylı ve yapıcı görüşmelerin tonu ve içeriği doğrultusunda ki bu görüşmeler hafta boyunca devam edecektir. Devam eden toplantı ve müzakerelerin başarısına bağlı olmak kaydıyla, Savaş Bakanlığı'na İran'ın enerji santralleri ve enerji altyapısına yönelik tüm askeri saldırıların beş gün süreyle ertelenmesi talimatını verdim. Bu konuya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederim."

GÜBRE ARZINDA KRİTİK DARALMA
Hürmüz Boğazı'nda yaşanan kriz, küresel gübre arzında ciddi bir daralma riskini beraberinde getirdi. Nitratlı gübre arzının yüzde 38'i, fosfatlı gübre arzının ise yüzde 20'si kesintiye uğrarken, toplam tedarik zincirinde yaklaşık yüzde 33'lük daralma öngörülüyor. Körfez bölgesinden sağlanan üre, küresel arzın yüzde 46'sını oluştururken, yıllık 22 milyon tonluk ihracatın durma noktasına gelmesi piyasada arz şokunu derinleştirdi. Son iki haftada planlanan 2.1 milyon tonluk sevkiyatın yarısının gerçekleştirilememesi, küresel tarım üretimi açısından kritik bir risk oluşturuyor. Fiyat tarafında ise sert yükselişler dikkat çekiyor. Üre fiyatları 482.5 dolardan 720 dolara çıkarak yaklaşık yüzde 50 artarken, amonyak fiyatları yüzde 24 yükselerek 600 dolar seviyesine yaklaştı. Gübre üretiminde maliyetin yaklaşık yüzde 80'ini oluşturan doğal gaz fiyatlarındaki artış, üretimi baskılayan temel unsur olarak öne çıkıyor. Bu gelişmeler, yıllık 190 milyon tonluk küresel gübre tüketiminde sistemik risklerin arttığına işaret ediyor.

BIST 100 KIRMIZIDAN YEŞİLE DÖNDÜ
BIST 100 endeksi açılışta yüzde 1.49 düşüşle 12.853 puana gerilerken, gün içinde satışların derinleşmesiyle kayıplar yüzde 3'e yaklaştı ve endeks 12.632 puana kadar indi. Bankacılık endeksi gün içinde yüzde 5'in üzerinde değer kaybederken, madencilik sektörü yüzde 7.18 ile en sert düşüşü kaydetti. Öğleden sonra ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik operasyonların ertelendiğini açıklamasıyla risk iştahı geçici olarak toparlandı. Bu gelişmeyle BIST 100 kayıplarını silerek 13 bin puanın üzerine yükseldi. Borsa İstanbul'da endeks günü yüzde 0.92'lik yükselişle 13 bin 168 puandan tamamladı. Türkiye'de bunlar olurken Avrupa'da da Stoxx 600 endeksi pozitife geçti. Almanya'nın DAX endeksi yüzde 1.5 yükseldi. Fransa'nın CAC 40 endeksi yüzde 1.1 artış gösterdi ve İngiltere'nin FTSE 100 endeksi ise yatay seyretti. ABD hisse senedi vadeli işlemleri yüzde 1.9 artış göstererek Wall Street'te güçlü bir açılışa işaret ederken Dow Jones Sanayi Endeksi vadeli işlemleri yüzde 2.6 artarken, S&P 500 yüzde 2.7 ve Nasdaq-100 yüzde 2.7 yükseldi.