Romanya, Birinci Dünya Savaşı sırasında Rusya'ya gönderdiği 91,5 ton altın rezervi ve diğer değerli eşyaların geri alınmasının hem maddi hem de kültürel yönden son derece önemli olduğunu belirtti. Romanya altın rezervleri meselesi, iki ülke arasındaki en önemli gündem maddelerinden biri olmaya devam ediyor.

ROMANYA NEDEN ALTIN REZERVLERİNİ RUSYA'YA GÖNDERDİ?
Birinci Dünya Savaşı'na 1916'da dahil olan Romanya, başkent Bükreş dahil topraklarının bir kısmını kaybedince Ulusal Banka dahil önemli birçok kurumunu Laşi (Yaş) kentine taşıdı.
Romanya, o dönem bütün topraklarını kaybetme riskine karşı Romanya Ulusal Bankası'nda bulunan altın rezervi ve diğer değerli eşyalarını Rusya'ya gönderme kararı aldı.
Ulusal Banka'da bulunan 91,5 ton altın ve bazı mücevher ile kültürel eşyalar Aralık 1916 ve Ekim 1917'de gemiyle Moskova'ya götürüldü.

RUSYA ALTINLARA EL KOYDU
Romanya, Birinci Dünya Savaşı'nın ardından altınlarını geri alabilmek için girişimde bulundu ancak mesele günümüze kadar taşındı.
Romanya Dışişleri Bakanlığı, ülkenin 1916-1917'de dönemin güvenlik endişeleri nedeniyle Rusya'ya gönderdiği 91,5 ton altın rezervi ve bazı mücevherler ile kültürel eşyaların geri verilmesine ilişkin devam eden meseleye yönelik yazılı açıklamada bulundu.
Avrupa Parlamentosu'nun (AP), Romanya'nın gönderdiği altın ve diğer değerli eşyaları Rusya'nın iade etmesi gerektiğini belirten 4 Mart 2024 tarihli kararının anımsatıldığı açıklamada, ülkenin ulusal hazinesine Rusya'nın yasa dışı olarak "el koyduğu" savunuldu.
Açıklamada, durumun Rusya ile çözüme kavuşması gereken bir mesele olduğuna işaret edilerek, şu ifadelere yer verildi:
"O dönem Rusya'ya teslim edilenler, Romanya Ulusal Bankası'nın elinde bulundurduğu altın rezervlerinin yanı sıra maddi ve kültürel değere sahip eşyaları da içeriyor. Bunların sadece bir kısmı iade edildi. Dolayısıyla bu meselenin çözümü Romanya için son derece önemli. Mesele, Romanya ile Rusya arasındaki siyasi gündemin en önemli konularından birisi olmaya devam etmektedir."

ROMANYA-RUSYA ORTAK KOMİSYONU VE ALTIN İADE SÜRECİ
Romanya'nın iddialarını o dönem hazinenin Rus temsilcileri tarafından teslim alındığı ve Moskova'ya vardığına dair imzalanan protokollere dayandırdığına vurgu yapılan açıklamada, bu protokolde Rusya'nın teslim aldığı hazineyi Romanya'ya iade etme taahhüdü** verdiği ifade edildi.
Açıklamada, protokolün uluslararası antlaşma niteliğinde olduğu ve buna Rusya'nın da itiraz etmediği belirtildi.
ROMANYA-RUSYA ORTAK KOMİSYONU ÇALIŞMALARI
Romanya'nın Birinci Dünya Savaşı sırasında Rusya'ya gönderdiği altın rezervlerine ilişkin mesele kurulan Romanya-Rusya Ortak Komisyonu'nca analiz ediliyor. Komisyonda iki taraftan tarih, arşiv, finans, bankacılık ve sanat tarihi gibi alanlarda uzmanlar bulunuyor.
2003'te oluşturulan komisyon birkaç kez bir araya geldi. Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarının başlamasıyla çalışmalara ara verildi. Romanya, siyasi şartlar izin verdiğinde ortak komisyonun yeniden çalışmalarına başlaması talebinde bulundu.