Hükümet, ev gençleri olarak bilinen ne eğitimde ne istihdamda bulunan 15-29 yaş arasındaki yaklaşık 5 milyon genç için tarihi adım atıyor. Genç istihdam hamlesi "Gençlerin Üretim Çağı (GÜÇ)" adıyla salı günü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanacak. 3 yılda 3,5 milyona yakın gencin istihdama kazandırılmasını hedefleyen proje ile gençler sosyal güvenlik kapsamına alınacak. Sürekli çalışmayan gençler için "gelir kriteri" modeli oluşturularak emekli olmalarının yolu açılacak. Hükümetin, ne istihdamda ne de eğitimde (NEET) olan ev gençlerine yönelik proje ilişkin detaylar İŞ'İN DOĞRUSU'nda...
EV GENCİ (NEET) KİMDİR?
NEET, İngilizce "Not in Education, Employment, or Training" ifadesinin kısaltması olup, Türkçede "ne eğitimde ne istihdamda" olan gençler için kullanılıyor. Genellikle 15-29 yaş arası bu grup, okula gitmeyen, çalışmayan ve herhangi bir kursa veya staja da dahil olmayan gençler.
NEDEN TERCİH EDİLİYOR?
Aldıkları eğitimin piyasanın talepleriyle uyuşmaması (beceri uyuşmazlığı) diplomalı işsizleri körüklüyor. Uzun süre iş arama süreçleri umutsuzluğa sürüklüyor. Özellikle büyük şehirlerde, asgari ücret veya başlangıç seviyesi maaşların barınma, ulaşım gibi temel ihtiyaçları karşılamakta yetersiz kalınca, gençler aile evinde kalmayı "rasyonel" görüyor. Milyonlarca ev gencinin üretim potansiyelinden yararlanılamaması, ekonomik büyümeye ve kamu maliyesine negatif etki yapıyor. Ülkenin toplam ekonomik üretiminin (GSYİH) daha düşük kalmasına neden olur. Büyüme yavaşlarken, vergi sistemine katkıda bulunamayan milyonlarca genç, sosyal yardımlara daha fazla ihtiyaç duyuyor.
NELER YAPILACAK?
İş gücü piyasası araştırması kapsamında ihtiyaçların tamamı yıllık olarak çıkarılacak. Açık iş araştırmaları da yapılacak sahada, hangi alanda ne kadar açık iş olduğu tespit edilerek sisteme dahil edilecek.
İş ve meslek danışmanlığı hizmeti öncelikli olmak üzere İŞKUR hizmetleri sunulacak.
İşsizlerin veya atıl işgücündeki gençlerin istihdama katılmasını kolaylaştıran programlar devreye alınacak. Mesleki eğitim kursları, işbaşı eğitim programları, girişimcilik destekleri arttırılacak.
İşe alınan gençlerin sigorta primlerinin bir kısmının devlet tarafından karşılanması gibi işverene ücret destekleri (sübvansiyonlar) verilecek.
Potansiyel işgücünde bulunan bireyler iş ve meslek danışmanlığı hizmetleriyle aktif işgücü programlarına dahil edilecek, profil bazlı yönlendirme ve beceri geliştirme imkânlarıyla işgücüne katılımları artırılacak.
Sosyal yardım sistemi ile aktif ve pasif işgücü programları arasında bağlantı güçlendirilecek.
Mevcut becerileri iş piyasasında geçerliliğini yitirmiş veya aranan niteliklere sahip olmayan kişilere yönelik, yeniden kısa süreli ve yoğun eğitim programları uygulanacak. Örneğin, dijital pazarlama, yazılım kodlama, veri analizi gibi geleceğin mesleklerine yönelik kurslara odaklanılacak.
Sosyal Gelişmeyi Destekleme programlarından istihdam önceliklendirilmesi için kaynak tahsis edilecek.
YASA ÇIKARILACAK
12 milyon kişinin çalışma hayatına kazandırılması için yasal değişiklik çalışması yapıldı. Taslak çalışma Ekonomik Koordinasyon Kurulu'na (EKK) sunuldu. Esnek çalışma yasasına ilişkin teklif Meclis'e sunulacak. Esnek ve saat başı çalışma ev kadınları dahil atıl durumda bulunan gençlerin kullanımına sunulacak.
Evden çıkmayan gençler kısmi süreli çalışma modeli ile işgücü piyasasına ısındırılacak ve kalıcı istihdamlarını hedeflenecek.
SOSYAL GÜVENCE VERİLECEK
İkincil düzenlemelerle dijital platform çalışları, motokuryeler, evde çalışanlara yönelik evden çalışma ve iş yeri kavramı değiştirilecek. Sosyal devlet olarak uzaktan çalışılıyor olunsa bu kapsamdaki çalışanlar koruma altına alınacak. Evden çalışanlara iş sağlığı güvenliği sağlanacak ve sosyal güvenlik kapsamına alınacak. Uzaktan çalışmada mesai saatleri işverenlerle gerçekleştirilecek sözleşmelerle belirlenecek.
Cumhurbaşkanı'nın açıklayacağı "Gençlerin Üretim Çağı (GÜÇ)" adlı genç istihdam hamlesiyle 3 yılda 3.5 milyona yakın genç istihdama kazandırılacak.
EMEKLİLİK YOLU AÇILACAK
İş Kanunu'ndaki mevcut esnek ve yarı zamanlı çalışma düzenlemeleri yasa teklifiyle değiştirilerek part-time saat başı çalışan gençlere emeklilik yolu açılacak. "Geliri" baz alan model kurulacak. Part-Time çalışarak emekli olmak için gerekli olan 50, 80 ve 100 yıl gibi sürelerin beklenmesine gerek kalmayacak. "Geliri" baz alan modelle en kısa sürede emeklilik şartlarını yerine getirenler rahatlıkla emekli olabilecek. Yılın belirli bir bölümünde çalışıp gelir elde edenler, uygun prim ödeme koşulları yaratılarak emekli olabilecek.
