Kısa bir süre önce verilen yargı kararı doğrultusunda 11 saati aşan çalışmalarda çalışanlara bundan böyle 1 saat değil, en az 1.5 saat, 13 saati aşarsa 2 saat mola hakkı verilecek. Mola hakkını kullandırmayan işverene 26 bin 620 TL idari para cezası kesiliyor.
MOLA HAKKI NEDİR? NEDEN ÖNEMLİDİR?
Mola, çalışanları yorgunluk kaynaklı iş kazalarından koruma, bedensel ve ruhsal sağlamlıklarına katkıda bulunma, iş tatmini, iş veriminin arttırılması ve çalışanların sosyal yaşama katılması amacıyla mesai saatlerine verilen kısa aralardır.
İŞÇİNİN MOLA HAKKI NE KADAR SÜREDİR?
Mola saatleri bir iş yerinde 4 saate kadar kısa süreli çalışanlar için 15 dakika, 4-7.5 saat arası 30 dakika, 7.5-11 saat arası 1 saattir. İş Kanunu çalışması süresini en fazla 11 saattir.
Ancak bu sürenin üzerinde mesai çalışması yapıldığı belirlendi. Yargıtaydan gelen kararla mola süreleri yeniden düzenlendi. Bundan böyle 11-13 saat arasında çalışanlar için 1.5 saat, 13-14 saat çalışanlara da 2 saat mola hakkı verilecek.
MOLA İÇİN FARKLI UYGULAMALAR VAR MI?
Çalışma hayatında işçilerin mola süreleri konusunda farklı uygulamalar uygulanmaktadır. Çocuk ve genç işçiler 2 saatten fazla 4 saatten az süren işlerde 30 dakika, 4 saatten 7.5 saate kadar olan işlerde 1 saat mola verebilir. Çocuğa, her 1 saatlik çalışmanın ardından 15 dakikalık mola verilmesi zorunlu.
Kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam 1.5 saat süt izni verilir. Günlük çalışma kapsamında sayılan bu sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi belirler. Karayolu taşımacılığı şoförlerde 24 saatlik süre içinde 9 saatten fazla araç kullanamaz. Kesintisiz 4.5 saatten fazla araç süremez. En az 45 dakika mola vermek zorunda. İşveren süreleri ihlal ederse haklı fesih yolu açılır.
EVDEN ÇALIŞANLAR MOLA VEREBİLİR Mİ?
Evet, evden çalışanın sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı sürece kanundaki mola sürelerine tabidir.
MOLA HAKKI TOPLU VEYA SIRAYA GÖRE KULLANDIRILABİLİR Mİ?
Mola hakkını belirlemek işverenin yetkisindedir. Çalışanlara toplu veya belli plana göre mola sırayla mola kullandırabilir. Ancak molalar çalışma süresi içinde verilir, işe geç başlama veya işi erken bitirme şeklinde kullandırılamaz.
İŞVEREN MOLA HAKKINI KULLANDIRMAK ZORUNDA MI?
Mola hakkı anayasa güvence altında olmakla birlikte işveren çalışanlarına ara dinlenme sürelerini fiilen kullandırtmak zorunda. İşveren mola sürelerini düşüremez ancak çalışan lehine arttırabilir. Mola süresi bölünmeden verilir.
İŞVEREN KULLANDIRMAZSA CEZA ALIR MI?
Mola saatinde tamamen serbest olan çalışan bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. İşyerinin emrini işyerinde beklemek de bu kapsamdadır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz. Kullandırılmayan mola süreleri ile mesai süresi 45 saatin üstüne çıkıyorsa yüzde 50 zamlı ücret ödenir. Mola hakkını kullandırmayan işverene 26 bin 620 TL idari para cezası kesilir.
MOLA SÜRESİ FAZLA MESAİ ÜCRETİNİ ETKİLER Mİ?
Evet etkiler. Mola süreleri, çalışma süresine dahil değil. Fazla mesai hesabında mola süreleri toplam çalışma süresinden düşülür. İş davalarında hakimler, işçinin fiilen çalıştığı süreyi belirlemek için ilk olarak mola sürelerini çalışma süresinden çıkarır. Ara dinlenmesi düşüldükten sonra kalan fiili çalışma süresi haftalık 45 saati aşıyorsa, aşan bölüm fazla çalışma olarak kabul edilir ve buna göre fazla mesai ücreti hesaplanır. İşverenler de mola süresini düşüren fazla mesai hesabı yapamaz. Eğer yaparsa işçinin fazla çalışma alacağı da işverenin yaptığı bu hatalı işleme göre yeniden belirlenir.
İŞVERENLER ARA DİNLENME SÜRESİNDE İŞÇİNİN İŞYERİNİ TERK EDEMEYECEĞİNİ KARARLAŞTIRABİLİR Mİ?
Ara dinlenme süresinde işçilerin işyerini terk edemeyecekleri kararlaştırılabilir.
İŞÇI MOLA SAATİNDE UYUYABİLİR Mİ?
Molalarda çalışanlar tamamen serbesttir. İşyerinde uyuyup uyumayacağına çalışan kendisi karar verebilir. İşveren, iş disiplini kapsamında işyeri içinde uyumayı iç yönetmeliğiyle yasaklayabilir. Ancak özellikle Japonya ve Çin başta olmak üzere uzak doğu ülkelerinde çalışanlara molalarda verimliliği arttırdığı gerekçesiyle uyuma izni verilmesi yaygınlaşmaktadır
YEMEK VE ÇAY MOLASI NE KADAR VERİLEBİLİR?
İşçinin hakkı olan molalar mesaiden sayılmaz. İşyerlerinde çalışanlara çay, kahve ya da namaz gibi ihtiyaç molası verilebilir. Bu süreler de mola olarak hesaplanır. Yemek molası uzun, çay molası kısadır. İşyerinde 1 saat yemek, 15 dakika çay molası uygulanırsa mola süresi 1 saat 15 dakika olarak hesaplanır.
MOLA HAKKI YERİNE ÜCRETİ VERİLİR MI?
İşçilere ara dinlenmesinin fiilen verilmesi gerekir. Mola yerine işçiye ücret verilemez.
MOLA SÜRELERİ ARTTIRILABİLİR Mİ?
Çalışan lehine mola süreleri arttırılabilir ancak azaltılamaz. İş akdi ve toplu iş sözleşmelerinin yanında işverenin inisiyatifiyle mola süreleri arttırılabilir. İşveren haksız yere mola süresi vermiyorsa haklı fesih yolu açılır.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
