Anayasa Mahkemesi (AYM), Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin başvurusu üzerine Türk Medeni Kanunu'nun 175'inci maddesinde yer alan ve kamuoyunda "süresiz nafaka" olarak bilinen yoksulluk nafakası düzenlemesini geçtiğimiz gün oy çokluğuyla iptal etti.
Kararın yürürlüğe girmesi için 9 aylık süre tanınırken, gözler şimdi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin hazırlayacağı yeni düzenlemeye çevrildi.
Yıllardır hem hukuk çevrelerinde hem de kamuoyunda tartışılan süresiz nafaka uygulaması, farklı kesimler tarafından farklı yönleriyle ele alınıyor.
Kimileri ekonomik mağduriyetlere dikkat çekerken, kimileri aile yapısı ve toplumsal etkiler üzerinde duruyor. Uzmanlar ise yeni düzenlemenin taraflar arasındaki dengeyi gözetmesi gerektiğini vurguluyor.
'9 YILDIR NAFAKA ÖDÜYORUM'
SABAH'a konuşan ve süresiz nafaka nedeniyle mağdur olduğunu söyleyen Mustafa Köken, yıllardır yaptığı ödemelerin yeni kurduğu ailesini olumsuz etkilediğini belirtti. Yaklaşık 8-9 yıldır nafaka ödediğini vurgulayan Köken, aylık nafaka ve birikmiş borçlarla birlikte yaklaşık 24 bin liralık yük altında olduğunu söyledi.
Benzer şekilde Arif Baykal da ikinci evliliğini yaptığını, dört çocuğa bakmakla yükümlü olduğunu ve aylık 13 bin 750 lira nafaka ödediğini aktardı. Baykal, zaman zaman kira ödemekte ve çocuklarının ihtiyaçlarını karşılamakta güçlük çektiğini belirterek sürecin ekonomik açıdan ciddi baskı oluşturduğunu kaydetti.
'ÇOCUKLARIMI GÖREMİYORUM'
Bir diğer mağdur Mustafa Yılgın ise davalarının 6 yıldır devam ettiğini belirterek, "Karşı taraf süresiz nafaka alabilmek için gerçeğe aykırı beyanlarda bulunuyor. Süresiz nafakadan dolayı boşanamıyorum. Çocuklarımı göremiyorum" diye konuştu.
'KAYITDIŞI ÇALIŞMAYA İTİYOR'
Anayasa Mahkemesi'nin kararını değerlendiren avukat Emre Altun, süresiz nafaka sistemine yönelik eleştirilerin yalnızca bireysel mağduriyetlerle sınırlı olmadığını ifade etti. Altun, uzun yıllardır gündeme gelen iddialardan birinin, bazı nafaka alacaklılarının nafaka hakkını kaybetmemek amacıyla gelirlerini kayıt dışı sürdürmeleri olduğunu belirtti.
Bu durumun kayıt dışı istihdamı artırabildiğini ve ekonomik verileri olumsuz etkileyebildiğini kaydeden Avukat Altun, bazı kişilerin yeni birlikteliklerini resmi nikâhla kayıt altına almak yerine fiili birliktelik şeklinde sürdürdüklerine ilişkin iddiaların da olduğunu dile getirdi.
'EVLİLİĞİN YARISI KADAR NAFAKA SÜRESİ'
"Süresiz nafaka" iptal kararının aile hukukunda yeni bir dönemi başlattığını belirten avukat Mehmet Yavuzhan Çağlayan, 9 aylık geçiş süreci ve ardından gelecek 12. Yargı Paketi ile birlikte sistemin yeniden şekilleneceğini söyledi.
Çağlayan, bu süreçte "nafaka kalktı" yönündeki algının doğru olmadığını belirterek mevcut nafaka kararlarının yürürlükte kalmaya devam edeceğini, vatandaşların ödeme yükümlülüğünü sürdürmesi gerektiğini ifade etti. Aksi halde icra ve tazyik hapsi gibi yaptırımların gündeme gelebileceğini kaydetti.
Yeni düzenlemeye ilişkin beklentilere de değinen Çağlayan, evlilik süresine göre kademeli bir modelin öne çıktığını belirtti. Kısa süreli evliliklerde nafakanın belirli bir süreyle sınırlandırılması, daha uzun evliliklerde ise sürenin evlilik süresine oranlı olarak belirlenmesinin tartışıldığını aktaran Çağlayan, bazı senaryolarda "evliliğin yarısı kadar nafaka süresi" gibi formüllerin gündeme geldiğini söyledi. Ayrıca yaş, çocuk durumu, sağlık ve ekonomik koşullar gibi istisnai durumlarda hakimlere esneklik tanınmasının da planlandığını ifade etti.
