SON DAKİKA… Türkiye'de 1 Kasım itibariyle sosyal medyada yeni bir dönem başlıyor. Çocuklarımızı ve gençlerimizi korumak adına, sosyal medya platformlarını kullanmak için 15 yaş sınırı getiriliyor. Algoritma ve sonsuz kaydırma bağımlılığının çocuklarımızın psikolojisi, gelişimi ve eğitim hayatı üzerindeki olumsuz etkisine dikkat çeken Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, dün yaptığı açıklamada sosyal medya devi META'ya dava açacaklarını açıkladı. Bakan Tekin "Ya içeriklerinizi bu çocukların erişemeyeceği şekle sokun ya da çocukların zarar görmeyeceği şekilde onaylayın" ifadelerini kullandı.
Bakan Tekin ayrıca "Biz de öyle bir hazırlık içerisindeyiz şu anda. Biz de açmayı düşünüyoruz. Çocuklarımızın bu ortamlarda pedagojik anlamda yaşlarıyla uyumlu olmayan içeriklerle karşı karşıya kalmalarının çocuklarımızın akademik gelişimleri ve kişisel gelişimlerini olumsuz etkilediği gerekçesiyle diğer ülkelerde, Amerika'da ve Avrupa Birliği'nde açıldığı gibi biz de Bakanlık olarak böyle bir süreci başlatacağız" açıklaması yaptı.
Sosyal Medya ve Dijital Güvenlik Eğitim Araştırma Merkezi (SODİMER) Başkanı Prof. Dr. Levent Eraslan, Türkiye'nin META hamlesini sabah.com.tr'ye yorumladı. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin'in dijital dünyada çocuk güvenliğini son derece önemsediğini belirten Prof. Dr. Erarslan, "Öğretim programlarına bu konuda yeni içerikler ekletmesi ve öğretmenlerimize dijital güvenlik eğitimleri verilmesini sağlaması çok kıymetli adımlar. SODİMER olarak biz de Millî Eğitim Bakanlığımızla iş birliği içerisinde çeşitli illerimizde anne babalara yönelik dijital eğitimler gerçekleştirdik. Çünkü çocukları dijital risklerden korumak, aileden okula ve devlete kadar hepimizin ortak sorumluluğudur. Ancak META gibi şirketlerin sorumluluğunu da somut biçimde konuşmalıyız. Çok acımasız bir şekilde çocuk genç yaşı ayırt etmeden sosyal medya şirketleri veri olarak bireyleri görmekte buradan da reklamlar için her birimizin dijital davranışlarını şirketlere satmaktalar.
"ÇOCUKLARIMIZI YALNIZCA AİLELERİN DİKKATİNE EMANET EDEMEYİZ"
Bu yüzden Çocukların karşısına hangi içeriklerin çıkarıldığı, zararlı videoların neden art arda önerildiği ve şikâyetlerin ne kadar hızlı değerlendirildiği sorgulanmalıdır. Çocuklarımızı yalnızca ailelerin dikkatine emanet edemeyiz. Dijital platformlar da çocukların güvenliğini ticari kazançlarının önünde tutmak zorundadır. Ülkemizin çok açık net anlaşılır ve kapsayıcı bir şekilde dijital hukuk altyapısını güncellenmeye olanak verecek şekilde düzenlemesi gerekmektedir" ifadelerini kullandı.
"HESAP VERME YÜKÜMLÜLÜKLERİ VAR"
META'nın çocuk hesaplarında güçlü güvenlik ayarları uygulaması gerektiğini belirten Prof. Dr. Levent Erarslan, algoritmalarının çocuklar üzerindeki etkisi konusunda da hesap verme yükümlülüklerinin olduğuna dikkat çekti. Türkiye'de ihlalin niteliğine ve ilgili mevzuata göre idari para cezalarının gündeme gelebileceğini belirten Prof. Dr. Erarslan, şöyle devam etti:
1 Kasım'da yeni yönetmelik devreye gelecek ancak burada çok önemli olan bir. Sosyal medya şirketlerinin bu yeni uygulamaya dönük dijital değişiklikler yapmasıdır. Ülkemiz sosyal medyayı günlük yaşamda çok yoğun kullanın günde neredeyse 3,5 saate yakın sosyal medya vakit geçiren bir toplum olma özelliğini taşıyor. Bu durum da sosyal medya şirketlerinin ilgisini çekmekte ve buradan reklamlar yoluyla çok büyük miktarda kazançlar elde etmelerine neden oluyor. Bu yüzden elde ettikleri kazancın elbette gereğini toplumsal fayda bağlamında yapmak zorundalar.
"META ZARARLI İÇERİKLERİN YAYILMASINI SINIRLANDIRMALI"
META ve diğerleri; çocuk hesaplarında güçlü güvenlik ayarları uygulamalı, yaş sınırlarının aşılmasını önlemeli, zararlı içeriklerin yayılmasını sınırlandırmalı ve siber zorbalık şikâyetlerine hızlı müdahale etmelidir. Ayrıca algoritmalarının çocuklar üzerindeki etkisi konusunda hesap verebilmelidir.
"İDARİ PARA CEZALARI GÜNDEME GELEBİLİR"
Türkiye'de ihlalin niteliğine ve ilgili mevzuata göre idari para cezaları, hukuki sorumluluk ve gerekli şartlar oluştuğunda başka yaptırımlar gündeme gelebilir. Ancak her zararlı içerik otomatik olarak şirketin hukuki sorumluluğunu doğurmaz; somut ihlal ve deliller önemlidir. Küresel şirketlerin büyüklüğü, onları hukukun üstünde tutamaz. Türkiye'deki çocuklara hizmet sunuyorlarsa Türkiye'deki hukuki yükümlülüklerini de yerine getirmelidirler.
Prof. Dr. Erarslan, yaş doğrulama ve içerik denetiminin tek başına çocukları korumakta yeterli olmadığını da açıkladı. Sadece yaş doğrulama ile sosyal medyadaki şiddet, zorbalık veya istismar içeren içeriklerin önüne geçilemeyeceğini Prof. Dr. Erarslan, "Ben yaş doğrulamanın yanında çocuklara özel güvenlik ayarları, yabancılardan gelen mesajların sınırlandırılması, zararlı içerik önerilerinin azaltılması ve bağımsız algoritma denetimini savunuyorum. Bütün bunlar yapılırken çocukların kişisel verileri ve mahremiyeti de korunmalıdır. Çocuğun yaşını bilmek yetmez; dijital dünyada hangi risklerle karşılaştığını da bilmek gerekir" ifadelerini kullandı.
"TEKNOLOJİK KAPASİTEYİ ÇOCUKLARI KORUMAK İÇİN KULLANABİLİR"
META'nın ABD ve Avrupa ülkelerine ayrı, Türkiye'ye ayrı bir tutum gösterdiğini belirten Prof. Dr. Erarslan ülkemizde uygulaması gereken denetim sistemine yönelik önerilerde de bulundu. Sosyal medya platformlarının politikalarını değiştirebileceğini belirten Erarslan "Sosyal medya şirketleri kullanıcıların davranışlarını analiz edebiliyor ve ilgi alanlarına göre içerik önerileri sunabiliyor. Aynı teknolojik kapasiteyi çocukları korumak için de kullanabilir. Örneğin şiddet içerikli videoları art arda önermemek, çocukların şikâyetlerine hızlı yanıt vermek ve riskli hesaplarla iletişimi sınırlandırmak platformların uygulayabileceği tedbirlerdir.
ABD VE AVRUPA'YA FARKLI, TÜRKİYE'YE FARKLI TAVIR!
Tabii burada bu şirketlerin ikincilikli davranışlarında belirtmek gerekiyor Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa'daki tüm yasalara uygarlık gösteren bu şirketler konu Türkiye olunca ayak sürmeye başlıyorlar bu kabul edilebilecek bir durum değildir sayın Bakanın da vurguladığı tam işte budur. Türkiye ise şirketlerden düzenli şeffaflık raporları istemeli, çocuklara yönelik algoritmik riskleri bağımsız uzmanlara denetletmeli ve ihlaller karşısında etkili, orantılı yaptırımlar uygulamalıdır. META ve diğer sosyal medya şirketleri çocukları ekranda daha uzun süre tutmak için algoritma geliştirebiliyorsa, onları zararlı içeriklerden koruyacak sistemleri de geliştirebilir. Burada mesele yalnızca teknoloji değil, sorumluluk anlayışıdır" açıklamasını yaptı.
Çocukların dijital dünyada korunması için daha kapsamlı bir müdahale gerektiğini sözlerine ekleyen Prof. Dr. Erarslan "Dava hukuki sorumluluğun belirlenmesi açısından önemli bir araçtır; ancak çocukların dijital dünyada korunması daha kapsamlı bir mücadele gerektirir. Aileleri bilinçlendirmeli, öğretmenlerimizi desteklemeli, okullarda dijital okuryazarlığı güçlendirmeli ve platformları etkili biçimde denetlemeliyiz. SODİMER olarak Millî Eğitim Bakanlığımızla yürüttüğümüz anne baba eğitimlerini de bu mücadelenin önemli bir parçası olarak görüyorum.
"ÇOCUKLARIMIZI DİJİTAL DÜNYANIN İNSAFINA BIRAKAMAYIZ"
Çocuklarımızın yalnızca ekran süresini değil, ne izlediklerini, hangi içeriklerden etkilendiklerini ve dijital ortamda nasıl davranmaları gerektiğini de önemsemeliyiz. Sonuç olarak benim temel yaklaşımım şu: Çocuklarımızı dijital dünyanın insafına bırakamayız. Teknoloji insanlığa hizmet etmeli; çocuklarımızı ticari kazanç uğruna tüketilen birer kullanıcıya dönüştürmemelidir.
Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin
Uygulamalara Özel Ayrıcalıkları Keşfedin!
