Ulu önder Mustafa Kemal Atatürk 28 Ekim 1923 tarihinde çalışma arkadaşlarıyla o büyük haberi paylaştı: "Efendiler, yarın Cumhuriyet'i ilan edeceğiz" sözü ardından 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet ilan edildi.
İşte, Atatürk'ün Cumhuriyet ile ilgili sözleri...
"Cumhuriyet, düşüncesi hür, anlayışı hür, vicdanı hür nesiller ister. "
"Bizce: Türkiye Cumhuriyet anlamınca kadın, bütün Türk tarihinde olduğu gibi bugün de en muhterem mevkide, her şeyin üstünde yüksek ve şerefli bir mevcudiyettir."
Benim nâçiz vücudum birgün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.
Demokrasi ilkesinin en yeni ve akılcı uygulamasını sağlayan hükümet biçimi cumhuriyettir.
Her karış toprağıyla bölünmez bütün olan ülkemiz Edirne'den Kars'a, İzmir'den Hakkari'ye, Sinop'tan Hatay'a, Türk Devleti'ne yurttaşlık bağı ile bağlı olan herkesin ortak yurdudur.
Geleceğe güçlü biçimde ulaşabilmek, Cumhuriyetimizi korumak ve yaşatmakla olanaklıdır.
Tekil devlet yapımız, ulusal birliğimizin, huzurun ve toplumsal barışın en önemli güvencesidir. Tekil devlet yapımızın, ülke tümlüğünün, ulusal birliğimizin sonsuza kadar korunacağından kimse kuşku duymamalıdır.
Bugünkü hükümetimiz, devlet teşkilatımız doğrudan doğruya milletin kendi kendine, kendiliğinden yaptığı bir devlet ve hükümet teşkilatıdır ki onun adı Cumhuriyettir. Artık hükümet ile millet arasında geçmişteki ayrılık kalmamıştır. Hükümet millet ve millet hükümettir.