Kahramanmaraş ve Şanlıurfa'da peş peşe yaşanan okul saldırılarında, her iki ildeki saldırganın da yoğun biçimde şiddet içerikli bilgisayar ve mobil oyunları oynadığının belirlenmesinin ardından 'vahşet' temalı oyunların yarattığı tehlike kamuoyunda tekrar gündeme geldi.

PubG, Roblox, GTA (Grand Theft Auto), Call Of Duty, Fortnite ve benzeri oyunların çocuk ve gençlerde şiddeti normalleştirdiği değerlendirmeleri yapılırken, vatandaşlar bu gibi oyunlar için bir dizi önlem alınması gerektiği çağrısında da bulundu.
Sosyal Medya ve Dijital Güvenlik Eğitim Araştırma Merkezi (SODİMER) Başkanı Prof. Dr. Levent Eraslan, sabah.com.tr'ye konuyla ilgili çarpıcı bir analiz yaptı.

Prof. Dr. Levent Eraslan, dijital oyunların denetimsiz yapısına vurgu yaparak, "Uzun süreli ve şiddet içerikli oyunlara maruz kalan çocuklarda duyarsızlaşma, empati kaybı ve gerçeklik algısında bulanıklık oluşabilir." dedi. Eraslan, "Bu noktada kritik olan, çocuğun dijital ortamda karşılaştığı içeriklerin kriminal iletişim biçimleriyle yeniden üretilmesidir." ifadelerini kullandı.

KRİMİNAL İLETİŞİM
'Kriminal İletişim' tanımına açıklık getiren Levent Eraslan, "Şiddetin dil, sembol, rol model ve etkileşim yoluyla normalize edilmesi ve aktarılması sürecidir. Çocuk, dijital dünyada maruz kaldığı bu iletişim kalıplarını içselleştirerek gerçek hayata taşıyabilecek bir psikososyal zemin geliştirebilir." sözlerine yer verdi.

Eraslan, "Bazı oyunların yoğun şiddet öğeleri barındırdığı ve şiddete dönük teknik bilgi içerebildiği gerçeğini göz ardı edemeyiz. Bu nedenle mesele oyunların varlığı değil, kriminal iletişimle beslenen sahipsiz dijital çocukluktur." dedi.

OYUNLARLA BAŞLIYOR, ALGORİTMİK YÖNLENDİRME İLE BÜYÜYOR
Alınması gereken önlemlerle birlikte dijital platformlardaki algoritmik yönlendirmelere dikkati çeken Levent Eraslan, "Bu noktada başta Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Millî Eğitim Bakanlığı olmak üzere ilgili kurumlara önemli görevler düşmektedir. Aileyi güçlendiren, okulu sürece aktif katan ve çocuğu merkeze alan politikalar artık bir tercih değil, zorunluluktur." dedi.

Eraslan, alınması gereken önlemleri madde madde sıraladı:
*Ailelerin dijital farkındalığı artırılmalı, çocukların maruz kaldığı içerikler aktif biçimde takip edilmelidir
*Ekran süresi kadar içerik ve etkileşim denetimi de net kurallarla sınırlandırılmalıdır
*Okullarda dijital okuryazarlıkla birlikte kriminal iletişim farkındalığı da müfredata dahil edilmelidir
*Riskli çocuklar için erken uyarı sistemleri ve psikososyal destek mekanizmaları güçlendirilmelidir
*Dijital platformlar, özellikle algoritmik yönlendirme ve yaş doğrulama konusunda daha sorumlu davranmalıdır

SOSYAL MEDYA PLATFORMLARI ŞİDDET SARMALININ NERESİNDE?
Dijital oyun bağımlılığı bulunan çocuk ve gençlerin, Telegram, Kick, Twitch gibi sosyal medya uygulamalarında sıkça vakit geçirdiği ve birlikte organize oldukları bilinirken Levent Eraslan, denetimsiz yapıya vurgu yaptı. Eraslan, "Bu platformlar doğrudan şiddet üretmez; ancak denetimsiz ve kapalı dijital ağlar, özellikle Telegram gibi alanlarda, kriminal iletişimin yoğunlaştığı ve yaygınlaştığı zeminler haline gelebilmektedir." dedi.

Eraslan şunları söyledi:
Kick ve Twitch gibi canlı yayın platformlarında şiddetin görünürlük kazanması, izlenme ve etkileşim üzerinden ödüllendirilmesi söz konusudur. Bu durum, gençler arasında şiddetin bir "performans" ve "iletişim biçimi" olarak yeniden üretilmesine yol açabilir.
Burada temel mesele, algoritmaların ve dijital etkileşim kültürünün kriminal iletişimi hızlandıran ve derinleştiren bir işlev görmesidir.
Sorunu yalnızca oyunlar ya da platformlar üzerinden değerlendirmek yetersizdir. Asıl mesele; aile, okul ve dijital ekosistem arasındaki dengeyi kuramamış ve kriminal iletişime açık hale gelmiş bir sahipsiz dijital çocukluk deneyimidir. Çözüm; rehberlik eden, denetleyen ve bilinçlendiren bütüncül bir yaklaşımda yatmaktadır.