Geçen yıl kuraklığın yanı sıra tarihin en büyük zirai don olayıyla mücadele eden Türk tarım sektörü, bu yıl ise İran-İsrail-ABD arasında yaşanan savaştan darbe aldı.
Bu yıl, ülke genelinde mevsim normallerinde yağan kar ve yağmur yüzleri güldürse de savaş nedeniyle tırmanan mazot ve gübre fiyatları çiftçinin belini büktü.
Savaşın sonra ermesinin ardından Brent petrol fiyatlarının gerilemesi ve motorine 12 lira 86 kuruşluk indirim gelmesi çiftçide bahar havası yaşatsa da gübre fiyatlarındaki artış düşündürüyor.
Çiftçiler, gübre fiyatların savaş öncesi seviyelere çekilmesini bekliyor. Fiyatların düşmemesi durumunda ise 'ek destek paketi' talep ediyor.
YÜZDE 33'E VARAN ORANDA ARTIŞ
İran, İsrail ve ABD savaşı öncesi çiftçinin en çok tercih ettiği 5 gübrede fiyat yükselmiş durumda.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği'nin (TZOB) verilerine göre, savaş öncesi 26 Şubat tarihinde kalsiyum amonyum nitrat gübresinin tonu 16 bin 48 lira iken bu fiyat yüzde 28.6 artarak 20 bin 638 liraya yükseldi.
Amonyum sülfat gübresi ise 14 bin 145 TL iken yüzde 33.6 artarak 18 bin 800 liraya çıktı. 20.20.0 Kompoze (NP) ise savaş öncesi 23 bin 900 TL iken yüzde 10 artışla 26 bin 300 liraya, 26 bin lira olan ÜRE fiyatı yüzde 22.4 artışla 31 bin 800 liraya, 35 bin 500 lira olan Diamonyum Fosfat (DAP) fiyatı ise yüzde 8 artışla 38 bin 340 TL'ye çıktı.
ÖNLEMLER ALINIYOR
Ticaret Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı, gübre fiyatları için savaş başladığından bu yana bir dizi önlem aldı. Cumhurbaşkanlığı Kararı'yla amonyum bazlı kompozit gübre türlerinde gümrük vergisi tüm ülke grupları için tamamen kaldırıldı. Kararla gübre arz güvenliğinin güçlendirilmesi ve sektörün olası maliyet artışlarına karşı korunması amaçlandı.
İran savaşının patlak vermesinin hemen ardından 7 Mart'ta ÜRE gübresinde gümrük vergisi sıfırlanmıştı. Buna ek ÜRE gübresi ihracatı ve transit geçişi de yasaklanmıştı. Hürmüz Boğazı'nın kapatılması enerji kadar tarım sektörünü de etkilemişti. Türkiye yeni kaynak pazarlar aramaya başlamıştı. Fas ve Cezayir ile temaslar yürütülmüştü. Bu adımları çok olumlu bulan çiftçiler, şimdi de fiyatların çekilmesini bekliyor.
SAVAŞ ÖNCESİ SEVİYEYE DÖNMELİ
EYÜP Elmalı/TZOB Yönetim Kurulu Üyesi: Yağışlar yüzümüzü güldürdü. Buğday-arpada filizlenme başladı. Ağaçlar da çiçekleniyor. Nisanda don ya da dolu riski var. Çiftçilerim-i zi gerekli tedbirleri almaları için uyardık. Eğer şiddetli bir dolu ya da don olmazsa bu yıl hem meyve hem de hububatta çok iyi verim olur. Mazota gelen indirim iyi oldu. Şu anda en büyük beklentimiz gübrede. Tam gübre atım zamanı. Yağışlar iyi eğer iyi gübre de atılabilirse tarımsal hasıla coşar. Fiyatların savaş öncesi seviyelerine dönmesini bekliyoruz.
ÜRETİMDE REKOR YIL OLABİLİR
Hikmet İpar/Şanlıurfa Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu Başkanı: Bu sene yağışlar çok bereketli oldu. Barajlar doldu. Yer altı suları yükseldi. Bu yaz dönemindeki sulama sezonu için de içimizi rahatlattı. Şu an tek sıkıntımız mazot ve gübre fiyatlarındaki artış. Çiftçinin rahat gübre atabilmesi için destek şart. Fiyatlar zaten yüksekti bir de savaşla hepten fırladı gitti. Böyle devam ederse çiftçi dökmesi gerekenin yarısını atar çünkü bu fiyatları ikame edemez. Eğer gübre desteği gelirse verimde rekor yıl olabilir.
