Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, katıdığ bir televizyon programında ekonomi gündemini değerlendirdi. Kısa süre önce kamuyona duyurulan Orta Vadeli Program (OVP), dezenflasyon süreci ve maaş zamları hakkında kritik sinyaller verdi.
Bakan Şimşek'in açıklamalarından öne çıkanlar şu şekilde:
SAVAŞ OLMASAYDI ENFLASYON 7 PUAN DÜŞÜK OLACAKTI
OVP'nin iki temel fonksiyonu var: Birincisi politika taahhüdü, bütçe boyutuyla bağlayıcı. Özel sektör açısından ise yol haritası.
Büyük resme baktığımızda 3 yıl politika çerçevesini koruduk. Temel hedefimiz dezenflasyon ama arzuladığımız hızda değil. Dış faktörler var. Bu sene savaş olmasaydı, enflasyon bugün itibariyle en az 7 puan aşağıda olurdu.
Savaş sadece petrol ve doğalgaz üzerinden etkilemiyor. Bütün emtia fiyatlarında artış var. Bu artış enflasyonu olumsuz etkiliyor. Bizde enflasyon yüksek olduğu için görece olarak daha fazla etkiliyor.
Tahminler o günün koşullarını yansıtır. IMF yılda dört kez tahmini gözden geçirir. Biz sadece bir kez yapıyoruz. OVP açısından en bağlayıcı hedef bütçedir. Çünkü kamunun önemli ölçüde kontrolündedir. Bütçe açığının milli gelire oranında hedefimizden daha iyi performans gösterdik.
BÜYÜK ÖLÇÜDE BAŞARI
2026'da eşel mobil uyguladık, ciddi bir gelirden feragat ettik. Buna rağmen yüzde 3,5 hedef karşısında yüzde 3,1 performans göstereceğimizi söylüyoruz. Dışarıdaki şoka rağmen büyüme de yüzde 3,3 olacak. Buradaki sapma da yaşanan şoka oranla çok ciddi oranda değil.
Cari açıkta da iyileşme var. Mali disiplini tesis edeceğiz dedik. OVP sayesinde birçok hedef başarıldı. Kur korumalı mevduattan bu doğrultuda çıktık. Rezervler mesele olmaktan çıktı. Büyüme ılımlı ama dünyaya oranla makul seviyede.
Enflasyonda modelin öngördüğünden daha fazla atalet var. Çünkü geçmişe endeksleme güçlü. Kirada, eğitimde ve ücretlerde endekslemeler oldukça güçlü. Kur tarafında yüzde 30-40'lık bir geçişkenlik var.
Politika çerçevesinde ve yönünde bir değişiklik yok. Hedefler büyük oranda tutuyor. Dezenflasyon fiyatları düşmesi değil, fiyat artışlarının yavaşlamasıdır. Burada büyük ölçüde bir başarı var. Dezenflasyon 2024'ün ikinci çeyreğinden itibaren başladı. Para politikası temel mal enflasyonunda daha etkili. Bu gibi para ve maliye politikasının etkili olduğu alanlarda dezenflasyonun etkili olduğu görülüyor.
EMEKLİ MEMUR MAAŞLARI İLE İLGİLİ KRİTİK SİNYAL
TÜİK, uluslararası standartlar neyse o yönde veri üretiyor. Rakamlara baktığınızda enflasyonda ciddi anlamda yavaşlama var. Tabii ki biz hedeflerde ciddi ölçüde iddialıydık. Özellikle hizmetlerde atalet vardı ama orada da tepki vermeye başladı.
Savaş olmasaydı enflasyonda yıl sonunu yüzde 20-22 civarında tamamlardık. Başlangıçta öngördüğümüz zaman çizelgesi bir miktar uzayabilir. Hayat pahalılığı bizim en büyük önceliğimizdir. Seçim sürecinde de dezenflasyondan vazgeçmeyeceğiz. Sürdürülebilir büyüme için dezenflasyona ihtiyacımız var. Kamu çalışanları ve emeklilerin maaşları en az enflasyon kadar artacak.
ESNEK KUR REJİMİNE GEÇİLEBİLİR
Türkiye'de olması gereken normalde dalgalı kur rejimidir. İdealin bu olduğunu söyledik. Tek yönlü bir piyasa varsa yönetilen bir kur rejimi var. Uzun zamandır TL'ye ilgi var, bırakırsanız TL aşırı değerlenir, piyasaya girerseniz bu sefer tersi yönlü bir etki olur. Enflasyonda tek hane olursa esnek bir kur rejimine geçilebilir, şu an şartlar izin vermiyor ama zamanı gelince tartışabiliriz.
Sanayiye en ucuz enerjiyi Orta Doğu dışında rakiplerine göre Türkiye verir. Dış talep tarafında ticaret ortaklarımızın büyüme oranları da oldukça önemli bir konu. Bütün tartışmaları kura indirgediğiniz zaman çok sağlıklı olmuyor.
İdeal olarak bütüncül yaklaşım üzerinde olacağız. Reformlar üzerinde verimliliği nasıl artırırız onlara bakıyoruz.
Enerji piyasasında çok hassasız, büyük darboğaz petrol ve doğalgaz türevlerinde. Türkiye hammadde temininde bir sorun yaşamıyor.
Reel sektör açısından finansmana erişim kalıyor. Reel sektöre rekabeti çok gözeterek ciddi destekler veriyoruz. Reel sektörün rekabet gücünü önemsiyoruz.
